Olieprijzen en de recessie

In de afgelopen weken hebben de financiële centra in Wall Street en de Londense City zich een beetje hervonden. ‘We zien progressie’, verklaarde de Amerikaanse minister van Financiën Hank Paulson. ‘De markten zijn nu duidelijk rustiger dan in maart.’

Door Alex Callinicos

Dat komt vooral doordat de leidende kapitalistische staten duidelijk hebben gemaakt dat ze bereid zijn via centrale banken zoveel geld in de economie te pompen als nodig is om een instorten van het internationale banksysteem te voorkomen.

Martin Wolf, die de belangrijkste economische commentaren schrijft voor de Financial Times, is in dit soort zaken een beetje een windvaan. In maart was hij heel pessimistisch. ‘Dit is geen crisis van corrupt kapitalisme in opkomende economieën, maar van het ontwikkelde, door regels gestuurde kapitalisme van de meest ontwikkelde economie van de wereld. Ja, de regering kan de economie redden. Ze wordt daar nu zelfs toe gedwongen. Maar dat is niet het eind van het verhaal.’

Vorige week was Wolf alweer terug op zijn oude neoliberale toon, en verklaarde hij: ‘De markt heeft gelijk’. De opmerking ging over de olieprijs, die nu op een piek staat van 126 dollar per vat. Wolf ontweek de controversiële vraag in hoeverre de prijsstijging in olie en andere primaire goederen gedreven wordt door financiële speculatie. Het kwam erop neer dat speculatie geen significant effect heeft op prijzen en een nuttige rol speelt bij het samenbrengen van vraag en aanbod.

Maar een andere, minder toonaangevende columnist van de Financial Times, Tony Jackson, beweerde het tegenovergestelde in een stuk met als kop ‘Speculanten feesten bij exploderende goederenprijzen’. ‘In 2006 concludeerde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) nog dat speculatieve activiteiten in goederenhandel reageerden op de prijsbeweging, in plaats van andersom. Maarin maart vroeg het IMF zich af waarom prijzen nog steeds stegen ondanks de kredietcrisis en de economische teruggang. Een belangrijk deel van de reden was opkoping door financiers.’

Speculanten zijn al langer bezorgd dat de financiële zeepbel een keer zou barsten – en met reden, zoals gebleken is. Ze begonnen te investeren in goederen toen de prijzen begonnen te stijgen rond de helft van dit decennium. ‘Toen de wereld wakker begon te worden en het gevaar van inflatie herkende, werd de prijs van goederen gezien als belangrijke inflatiedam,’ voegde Jackson toe. ‘Het addertje onder het gras is dat waar het opkopen van goederen de prijs opdrijft, dit hetzelfde effect heeft als een hamster die in een rad rondjes rent.’

Wat de krachten ook zijn die de olieprijzen opdrijven, de stijging is zeker. Sommige analysten voorspellen prijzen van 200 dollar per vat. Dat zou een ernstige wereldwijde recessie onvermijdelijk maken, onafhankelijk van de ontwikkelingen op de kredietmarkt. Daarom drong George Bush aan op hogere olieproductie tijdens zijn recente bezoek aan Saudi-Arabië. De Saudische koninklijke familie wachtte zorgvuldig tot Bush weg was, en kondigde daarna aan dat ze al een week eerder besloten had de olieproductie te verhogen – een teken dat zelfs het meest seniele Arabische regime het zich niet kan veroorloven om te worden gezien als een schoothondje van de VS.

Maar zelfs als de stijging van de olieprijzen tijdelijk stopt zijn de VS en de wereldeconomie nog niet uit de problemen. Jean-Claude Trichet, de president van de Europese Centrale Bank, weigerde in een BBC-interview te zeggen dat de kredietcrisis voorbij is. De rentes die banken aan elkaar vragen is nog steeds heel hoog, wat een uiting is van een gebrek aan vertrouwen. En de huizenprijzen in de VS dalen nog altijd historisch snel, waardoor verdere verliezen over het financiële systeem worden verspreid.

Het is nog altijd moeilijk te voorspellen hoe diep de opkomende recessie zal zijn. Maar zoals gebruikelijk kunnen we verwachten dat gewone mensen moeten betalen. Mervyn King, bestuurder van de Bank of England, maakte dit duidelijk toen hij zei: ‘Het leuke decennium ligt achter ons.’ Hogere prijzen zouden zorgen voor ‘druk op de reële lonen die de consumentenuitgaven en de productie van goederen mogelijk sterk zal vertragen.’ We kunnen dus niet zeggen dat we niet gewaarschuwd zijn. De vraag is wat we eraan gaan doen.

Dit artikel is een vertaling uit de Socialist Worker van deze week

Staken tegen waanzin van de markt

Vandaag gaan de stakingen in het streek-vervoer hun derde achtereen-volgende dag in. De Internationale Socialisten delen de komende dagen een pamflet uit op markten, bij de universiteiten en op busstations met de volgende tekst:

De acties van de postwerkers bij TNT en de buschauffeurs van Connexxion verdienen de steun en solidariteit van ons allemaal.

Zoals bij elke staking wordt ons door werkgevers en media verteld dat heel Nederland de 'dupe' is van de acties. Maar het is precies andersom: we kunnen juist een voorbeeld nemen aan de postwerkers en buschauffeurs. Zij laten het zelfvertrouwen zien om de strijd aan te gaan met de neoliberale prioriteiten van de BV Nederland en het kabinet Balkenende-Bos, waar we allemaal de dupe van zijn.

'Concurrentiepositie'

De postwerkers voeren niet alleen terecht actie om een loonsverhoging van 3,5 procent. De stakingen zijn ook een protest tegen de effectieve 25 procent loonsverlaging die het personeel boven het hoofd hangt als de bezuinigingsplannen van de TNT-bazen doorgaan. Onder het mom van 'een sterkere concurrentiepositie' dreigen zij lonen tot onder het minimumloon te duwen. De liberalisering van de postmarkt heeft al geleid tot het invoeren van stukloon. Tegelijkertijd staan bij TNT maar liefst 11 duizend banen op de tocht.

Bij vervoersbedrijf Connexxion vindt een conflict plaats waar dezelfde marktprincipes aan ten grondslag liggen: het veiligstellen van de concurrentiepositie en bedrijfswinsten, door het terugdringen van arbeidskosten en het flexibiliseren van werk. De bedrijfsleiding weigert tegemoet te komen aan de zeer bescheiden eis van de bonden van 3,5 procent loonsverhoging. Dat is des te krankzinniger aangezien voormalig Connexxion-topman Rob van Holten een speciale bonusregeling van 821.000 euro ontving, om niet te gaan dwarsliggen ten tijde van de privatisering van het bedrijf. De buschauffeurs komen tevens in verzet tegen de toenemende werkdruk en de flexibilisering van hun roosters.

Marktfundamentalisme

De acties zijn een belangrijk geluid tegen het doordenderende neoliberalisme, dat niet alleen door het kabinet maar door het overgrote deel van de politiek omarmd wordt. Maar het zijn precies de uitwerkingen van dat marktfundamentalisme waar steeds meer mensen slachtoffer van zijn en zich tegen keren. De meerderheid van Nederland is de dupe van verdere prijsstijgingen van voedsel, huren en energie. Supermarktketens laten ons steeds meer voor levensmiddelen betalen, terwijl hun winsten nog altijd door het dak schieten. Lonen kunnen de inflatie niet bijbenen, terwijl de salarissen van topbestuurders en politici zonder moeite doorgroeien. Recent onderzoek geeft aan dat het gemiddelde directeurssalaris in de bedrijfstop 100 in 25 jaar steeg met 600 procent naar 1,3 miljoen euro. Ondertussen wordt de mondiale kredietcrisis door het kabinet gebruikt om de hand vooral op de knip te houden, en dat terwijl de Nederlandse economie groeit.

Mensen boven winst

Als de postwerkers en buschauffeurs hun eisen binnenhalen, is dat een krachtig signaal dat de grens bereikt is van de voortdurende privatiseringsdrang. Deze strijd kan daarmee een begin zijn om de marktwerking terug te dringen en weer op te komen voor publieke zeggenschap over de economie, waarin niet de markt maar mensen centraal staan. Waarin we de winsten en bonussen voor de top, en de miljarden voor de leugenachtige missie in Afghanistan en prestigeprojecten zoals de Joint Strike Fighter en de Betuwelijn, investeren in goed openbaar vervoer, onderwijs, gezondheidszorg, armoedebestrijding en kinderopvang.

De huidige stakingen zijn een voorbeeld voor elke sector om datzelfde gevecht aan te gaan. Wees daarom solidair en verspreid deze oproep. Betuig je steun bij de busremise, het postkantoor of op de manifestatie van postwerkers op woensdag 28 mei op het Museumplein in Amsterdam.

Download hier het pamflet (PDF).

1968 en de Generatie Nu

Wat is de erfenis van mei '68, en hoe werkt dat betekenisvolle jaar door op latere protestgeneraties? Die vragen staan centraal op een groot debat in De Balie aanstaande vrijdag. Webredacteur Pepijn Brandon zal daar spreken, en publiceerde vandaag in het NRC Handelsblad een voorproefje.

Deze maand veertig jaar geleden keek de generatie van onze ouders met verwachting naar de beelden uit Parijs. De protestbeweging van toen droomde de verbeelding aan de macht. Die verbeelding lijkt ver weggezakt. Verdronken in de calculatie van de markt, gestikt in het cynisme van de ‘War on Terror’ of naar de achtergrond gedrongen door de opmars van nieuw conservatisme en trots op het vaderland. Waar is de protestgeneratie van nu die daartegen in opstand komt?

Lees de rest van het artikel op de opiniepagina van de krant of online op nrc.nl

Protest, Aksie, barricade-blogs: bijna een halve eeuw tegen de draad

Op vrijdag 23 mei 2008 organiseren NRC Handelsblad, Andere Tijden en Anno voor de vierde keer GESCHIEDENIS LIVE! Dit keer wordt deze avond vol film & debat georganiseerd in De Balie in Amsterdam. Deze editie behandelt protest, en de ontwikkeling die de tegenbeweging de afgelopen decennia heeft doorgemaakt. Van de Maagdenhuisbezetting in de jaren '60 tot de huidige generatie nul. Zijn jongeren anno 2008 net zo maatschappelijk betrokken als hun ouders en voorouders in de jaren '50 en '60? En kunnen we eigenlijk wel spreken over de protestgeneratie? Hoe fundamenteel was het protest in Nederland in '68?

De presentatie van Geschiedenis Live! is in handen van jaren '60 kenner Hubert Smeets. Smeets is een historicus en commentator van het NRC Handelsblad. Van 2003 tot september 2007 was hij hoofdredacteur van het opinieweekblad De Groene Amsterdammer.

Schrijver en vertaler Michel van Nieuwstadt promoveerde op het proefschrift "De verschrikkingen van het denken", en was in de jaren zestig studentenleider van de Kritiese Universiteit Nijmegen. In een persoonlijk verhaal vertelt hij over de beweegredenen en acties uit de jaren '60.

In maart 2005 verscheen "het manifest VOOR de jaren 70" in Vrij Nederland. Jos van der Lans was een van de initiatiefnemers achter dit manifest. Hij gaat in debat met de andere deelnemers en zal de stelling verdedigen dat van de vernieuwingsdrang uit de jaren '70 nog steeds effecten zichtbaar zijn in de hedendaagse samenleving.

Dichteres Diana Ozon was in de jaren tachtig een belangrijke spil in de Amsterdamse punkbeweging. Deze avond zal zij tijdens een performance haar visie op deze enerverende periode toelichten.

Pepijn Brandon is hoofdredacteur van socialisme.nu, de website van de Internationale Socialisten. Actief betrokken bij de protesten van vandaag presenteert hij een speciaal voor deze avond vervaardigd manifest en verdedigt hij de stelling dat de generatie nul wel degelijk maatschappelijk betrokken is.

Pepijn Brando en Jos van der Lans gaan tot slot in debat met Bart Jan Spruyt, oprichter van de conservatieve denktank de Edmund Burke Stichting.

Er zullen verschillende fragmenten vertoond worden die voortborduren op de Andere Tijden uitzending "Parijs '68" van donderdag 22 mei 2008 om 21:25 uur op Nederland 2. De hele avond zal omlijst worden door muziek van De Biet. Deze band, zelf uit de generatie nul, zorgt al tien jaar lang voor blije gezichten, voetjes van de vloer en het terughalen van verloren gewaande gevoelens.

Datum: vrijdag 23 mei
Aanvang: 20:00 uur, einde ca. 22:00 uur
Locatie: De Balie (Kleine-Gartmanplantsoen 10) in Amsterdam
Entree: € 7,50

Bestel hier kaarten

Wachten op Rita

Kritisch theater is terug. Vorige week opende het toneelstuk Rita Komt!, een scherpe kritiek op de populistische golf. Miriyam Aouragh sprak met regisseur Mart Jan Zegers.

… en eindelijk komt ook het geëngageerde toneel als kunstvorm weer terug. “Politiek theater zonder engagement, Nederland zonder trots, beredeneringen zonder logica, vreemdelingen zonder haat, inburgering zonder burgers, vernieuwend theater zonder subsidie…” vormen een aantal punchlines waarmee deze productie zich voorstelt. Rita Komt! is een samenwerkingsverband van regisseur Mart Jan Zegers met de Acteerstudio en Utrechtse studenten. De stijl doet denken aan toneel van Samuel Becket ‘wachten op Godot’, maar de relevante vergelijking zit hem ook in de kritische noot over het wachten: wachten op de Messias, hier de populist Verdonk.

Wat is er gebeurd met geëngageerd theater?

‘Politiek engagement in Nederland is per definitie links. Veel theatermakers zijn hier bang voor, want kunst moet vrij zijn. Deze tegenstelling zorgt voor een dilemma. Sinds Fortuyn is er roep naar meer engagement. Ik was al voor Fortuyn met maatschappelijke onderwerpen in theater bezig. Toen Fortuyn vermoord werd, werden ook theatermakers aangesproken op hun eigen positie. Met een groot gezelschap theatermakers hebben we toen gediscussieerd. Shockerend was dat het niet zozeer om politiek ging of wat men zelf van de moord vond, maar om de invloed op subsidievoorwaarden.

Engagement gaat juist om stellingname: achter je ideeën staan en de consequenties ervan accepteren. Ik ben het gezeik en gezeur van en over de aanhang van Verdonk moe. Het fenomeen TON is zo transparant, je prikt er zo doorheen, maar het blijft toch bestaan. Ja, je moet TON beoordelen op de inhoud. Ik heb er naar gezocht, maar die is er niet. Eigenlijk kan je dit fenomeen het beste begrijpen met oude begrippen als nationalisme. Daar moeten we niet vies voor zijn en we moeten het ook zo durven benoemen. Sterker nog, Verdonk heeft het er zelf over. Het nationalisme blijkt duidelijk uit de weerstand tegen de multiculturele samenleving. De aanhang komt zowel uit de nieuwbouwwijk-middenklasse als de onderklasse; van vastgoedhandelaar tot automonteur. Er hangt een soort breed minderwaardigheidscomplex over Nederland.’

Ben je dan niet bang om uitgemaakt te worden voor de linkse “lelieblanke grachtengordelelite” waar columnisten, die gek genoeg zelf die blanke elite het best vertegenwoordigen, tegen ageren?

‘Nee hoor. bij mij in de buurt in Amsterdam West staan Marokkaanse jongeren op de hoek. En dan? Ik heb er geen last van. Waarom moet ik denken dat ze potentiële terroristen zijn zoals we steeds lijken te moeten geloven?’

Wie is je doelgroep?

‘Mensen die leuk vinden om naar theater te gaan natuurlijk. Maar ik hoop ook dat er mensen die niet zo vaak naar theater gaan door dit thema wel geïnteresseerd raken. Misschien zitten daar ook wel mensen tussen die in Verdonk geloven en een spiegel krijgen voorgehouden. Ik vind het zorgelijk dat er mensen in mijn eigen omgeving zijn die zeggen: “Ik heb niets met haar ideeën maar vind wel heel knap dat ze zo sterk is, dat ze dat allemaal maar kan.” Daar zit ook een soort verwondering in.’

Misschien hebben we wel een linkse variant van de uitgesprokenheid van Fortuyn, Wilders of Verdonk nodig...

‘Ik hoop ook dat er een nieuwe politiek komt in progressieve zin, maar ik zie op dit moment geen aanwijzingen. Een partij moet op zijn minst staan voor hoe ze heten. Je ziet dat ook linkse partijen populistische trekjes vertonen vanuit een electorale strategie. Maar daarmee zullen ze de mensen niet behouden, liever een paar zetels minder maar duidelijker standpunt. Durven polariseren, als je ergens voor staat, roep dat dan in godsnaam.

Er zit een scène in de voorstelling met 5 mensen op een bankje die vertellen hoe rijk ze zijn. Ze zijn zo rijk, het is over the top, tot het hilarische, alsof rijk zijn een vanzelfsprekende keuze is. Als je maar rijk bent dan wordt je gelukkig. De scène wordt gelijdelijk grimmiger en verandert in een aanklacht tegen het publiek. Maar al die tijd zit er nog een figuur bij ze op de bank die niet rijk is. Het valt uiteindelijk op dat deze figuur helemaal niets zegt. Dan keren de anderen zich tegen hem en roepen: “Wat doe je hier, je hoort niet in deze scène”, en schoppen hem letterlijk van het toneel af. De scène is een weerspiegeling hoe de dominante groepen in de maatschappij functioneren. Theater kan een manier zijn om dat bloot te leggen.

Rita Komt! speelt nog tot 1 juni. Kijk hier voor meer informatie

De arme Gregorius

De ‘affaire Nekschot’, zoals het inmiddels al heet, laat feilloos zien wat er ontbreekt aan het huidige debat over ‘vrijheid van meningsuiting’.

Door Pepijn Brandon

Rechts mag het OM bedanken. Het belangrijkste effect van de hele politieactie was dat iemand in de schijnwerpers is gezet die daarvoor terecht in de vergetelheid was geraakt. Waarom waren er zes agenten nodig om een man op te pakken die zo bangig is dat hij zijn persoonlijkheid achter een nogal onsmakelijk pseudoniem verbergt en via de televisie alleen in een soort helium-stemmetje tot ons spreekt?

De ‘affaire’ toont aan hoe weinig er te bereiken is met de juridische strategie van aanklachten om racisme te bestrijden. Ten eerste is een arrestatie als deze – weten wij uit ervaring – vooral een vorm van gratis reclame. Ten tweede worden dit soort politieacties slechts sporadisch tegen rechtse figuren ingezet, en scheppen ze vervolgens het precedent om alles uit de kast te halen tegen linkse activisten. Ook dat weten we uit ervaring. En ten derde: zelfs als deze man wordt veroordeeld, wat verandert dat dan aan het politieke klimaat in Nederland?

Dat de arrestatie voluit wordt uitgemelkt is niet verwonderlijk. Ook voorspelbaar is wie voorop lopen. De bewoners van rechtse internetfora, de Volkskrant die nog altijd denkt te moeten bewijzen niet links te zijn en natuurlijk de PVV met haar nasleep. Wat wel verwonderlijk is, is dat linkse mensen zo weinig hebben toe te voegen aan de argumenten van rechts. Terwijl er toch één aspect aan deze zaak duidelijk onderbelicht blijft. De arrestatie werkt dan misschien contraproductief. Maar elk tienjarig kind kan zien dat de arrestant schuldig is aan het feit waarvoor hij werd opgepakt.

De cartoons van ‘de heer Nekschot’, zoals hij met enige ironie wel werd omschreven, zouden niet hebben misstaan in de editie 1936-37 van de Völkische Beobachter. Als Joseph Goebbels nog had geleefd, zou hij Gregorius hebben gefeliciteerd met zijn vaste hand en krachtige symboliek. Dat het OM er maar liefst drie jaar over deed om te uit te vinden of de tekeningen racistisch waren is pas echt een aanleiding voor kamervragen.

Nekschot is hier niet het belangrijkste probleem. Zijn tekeningen maken overduidelijk dat hij lijdt aan een ernstig angstcomplex tegen vreemdelingen, en bovendien zijn puberfase nooit is ontgroeid. Psychotherapie zou mogelijk verschil maken. Het grootste probleem zijn al de mensen die in hem niet onmiddellijk een potentiële klant voor de GGD herkennen.

Hoe kan het dat Gregorius een uitgever vond die bereid was zijn boeken te verkopen? Stel dat morgen iemand bij deze uitgever aanklopt en zegt: “ik ben Zacharias Zelfmoord en ik heb hier een portfolio met alleraardigste spotprenten over christenzwijnen en joodse honden”, zou hij dan ook een maand later op de cover van zijn eigen glossy stripalbum staan? Zou de Volkskrant na arrestatie zich geroepen voelen de prenten online af te beelden? Zou de SP kamervragen stellen over de vrijheid van meningsuiting?

De kans is klein. Maar als het om het beledigen van moslims gaat, is het incasseringsvermogen van de Nederlandse progressieve elite bijna oneindig. Gregorius de Zielige mogen ze laten lopen. Maar zouden we onze linkse vrienden in de redactiekamers en het parlement niet een keer op een educatieve reis naar Auschwitz kunnen sturen?

Linkse homo's tegen islamofobie

Rond de dertig mensen kwamen op zaterdag 17 mei (de internationale dag tegen homofobie) naar het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart voor een bijeenkomst van RozeLinks (de landelijke werkgroep seksuele diversiteit van GroenLinks) over het thema ‘Homo’s en islam: het antwoord op rechts’.

Door Angela Ettema

Doel was een tegengeluid te laten horen tegen de dominantie van rechts in het debat over homo-emancipatie. RozeLinks is al sinds 2006 bezig met het thema homofobie en islamofobie en hoopt met anderen een bredere campagne hierover te voeren.

Renate Hukema van RozeLinks opende de bijeenkomst. Ze wees erop dat de nieuwe rechtse politiek de discussie over islam kaapt en homo’s gebruikt om de islam in een kwaad daglicht te stellen. De populariteit van Verdonk onder homo’s dwingt links oneliners te ontwikkelen om in de kroeg de discussie aan te gaan, stelde ze.

Op de bijeenkomst werden delen van de indrukwekkende documentaire Mijn zus Zahra vertoond van Saddie Choua, een Belgische filmmaakster van Marokkaanse afkomst. Wars van sensatie vertelt ze het verhaal van haar lesbische zus Zahra en de moeite die haar ouders hebben met de acceptatie hiervan. Ook komen in de documentaire homo’s en lesbo’s uit moslimfamilies en hun ouders aan het woord. Bewust heeft ze ervoor gekozen mensen herkenbaar in beeld te brengen, om niet een nog groter taboe te creëren. Saddie Choua was zelf aanwezig om haar film toe te lichten en in discussie te gaan met de aanwezigen. Ze hield een helder pleidooi voor een genuanceerde aanpak en voor het zien van verbanden. ‘We moeten niet alleen schreeuwen over het ophangen van twee homo’s in Iran. Met de oorlog in Irak sterven er veel meer homoseksuelen. In Istanbul worden homo’s aangepakt met antiterreurwetten.’

Niels Spierings van RozeLinks, de initiatiefnemer van de bijeenkomst, hield een interessante inleiding over homo-emancipatie, islam en de media. Hij liet zien dat 17 procent van de krantenartikelen over homo’s een verband legde met moslims. Als ook termen als ‘islam’, ‘Turks’, ‘allochtoon’ worden meegeteld, loopt dit zelfs op tot 25 procent. In 1999-2000 was dit nog slechts 3 procent. In de jaren daarna liep dit gestaag op, tot in 2004-2005 met 23 procent een piek werd bereikt. Hoewel een direct verband niet aan te tonen valt, wees Niels erop dat na 9/11 homoseksualiteit meer gekoppeld wordt aan de islam, en dat het piekjaar samenviel met Submission en de moord op Theo van Gogh. Inhoudelijk onderscheidde Niels drie tendensen in de berichtgeving: het probleem wordt bij ‘de moslims’ gelegd, ‘de islam’ wordt gezien als een blok waarbinnen geen diversiteit bestaat, en homo’s worden gebruikt als een stok om moslims te slaan.

Na een korte pauze was er een paneldiscussie met filmmaakster Saddie Choua, Tania Barkhuis (directeur COC Amsterdam), Naima Azough (Tweede Kamerlid GroenLinks) en Ossama Abu Amar (Movisie). Het was de bedoeling aan de hand van drie stellingen te discussiëren, maar al gauw kwamen de meest uiteenlopende onderwerpen aan de orde: de rol van de media, de noodzaak voor meer diversiteit binnen de homogemeenschap, voorlichting over homoseksualiteit op scholen. Doordat het programma uitliep, moest de discussie helaas vrij plotseling beëindigd worden. Maar al met al was het door de uitwisseling van ervaringen en ideeën een inspirerende bijeenkomst waar mensen met positieve energie vandaan kwamen met de intentie het linkse tegengeluid tegen islamofobie en voor diversiteit duidelijk voor het voetlicht te brengen.

Studentenoproer in Marokko

Marokko is een land met verschillende minderheden. Veel mensen kennen de Amazigh -'Berbers'- maar er zijn nog vele anderen. Zo bezet Marokko al decennia het land West-Sahara. De Saharawi’s die hier wonen vechten even lang al voor hun onafhankelijk en tegen de discriminatie door de Marrokaanse overheid.

Door Sjerp van Wouden



Arabische Marrokanen worden uitgespeeld tegen de Saharawi's en meestal met succes. Sinds het meest recente studentenoproer in Marrakesh is echter ook wat anders te zien.

Het blog saharawi-students.org meldt dat sinds begin april dit jaar gewapende bendes Saharawi studenten in Marrakesh aanvallen. Op hun site staan vele video's als bewijs daarvan. Velen raken ernstig gewond. Als reactie hierop hebben de Saharawi studenten zich op de campus georganiseerd, een blog opgericht en houden demonstraties.

De politie en de Marrokaanse autoriteiten grepen meteen hard in. Bij een sit-in op 13 april is bijvoorbeeld Khalihina Abulhasan ontvoerd. Meerdere andere activisten zijn ook vermist. Al jaren grijpt de Marrokaanse overheid extreem hard in en lapt alle rechten van de mens aan haar laars.

Recenter echter zijn Marrokaanse en Saharawi studenten samen in actie gekomen in Marrakesh. De demonstraties van Saharawi's konden sinds kort al op stille goedkeuring van vele medestudenten rekenen, maar toen de mensa op 13 april rottend voedsel serveerde en twintig tot veertig studenten naar het ziekenhuis moesten worden gebracht, gingen Saharawi en Marrokanen samen de straat op...'it all rolled from there' meldt het blog.

Op 14 mei kwam het zover, dat de politie de universiteit moest omsingelen en beschieten met traangas. Wederom moesten vele studenten naar het ziekenhuis afgevoerd worden, nu omdat de politie ze afgeranseld had. Er gaan geruchten dat mensen van gebouwen afgegooid worden, maar via de officiële nieuwskanalen van de overheid komt men bitter weinig te weten over de situatie.

De komende weken zullen erg spannend worden. Solidariteit met de studenten in Marrakesh!

Stakingen zwellen aan

De afgelopen week was belangrijk voor vakbondsstrijd in Nederland. Vooral de stakingen bij het streekvervoer en de post kunnen een grote impact hebben.

Door Maina van der Zwan

De stakingen draaien om loonseisen en onvrede over de liberalisering van de desbetreffende sectoren, maar gaan ook over thema's die op heel veel andere plekken spelen. De economische groei van de afgelopen jaren, groeiende topsalarissen, krapte op de arbeidsmarkt en stijgende prijzen hebben zich tot nu toe niet vertaald in stevige loonstijgingen. Acties waren nodig om 3,5 procent loonsverhoging af te dwingen in de CAO’s bij grote multinationals zoals Shell, KPN en Philips. De politiebonden hebben na een reeks acties begin dit jaar ingebonden met een mager akkoord.

De stakingen in het kleinmetaal waren succesvoller. Eind februari dwongen tien stakingsdagen in 300 bedrijven een akkoord af over een loonstijging van 6,5 procent over 22 maanden en drie eenmalige uitkeringen van in totaal 800 euro. De korte en vrij zwakke staking van het bagagepersoneel van het Britse bedrijf Menzies op Schiphol haalde vorige week een loonsverhoging van 6 procent binnen voor 30 maanden. Het feit dat de werkgever zo snel overstag ging geeft de indruk dat er meer in de staking had gezeten.

De huidige stakingscampagnes in het streekvervoer en bij TNT post zijn al weken gaande en zijn op het moment aan het verharden. Nadat publieksvriendelijke acties in het streekvervoer niet het gewenste resultaat hadden zijn de bonden overgegaan tot het organiseren van stakingen. Afgelopen woensdag en donderdag lag het streekvervoer door vrijwel het hele land plat. De chauffeurs eisen een loonsverhoging van 3,5 procent en verzetten zich tegen de hogere werkdruk en de flexibilisering
van hun roosters.

Bij de TNT, de grootste particuliere werkgever van Nederland, staat er nog veel meer op het spel. Daar draait de strijd niet om een loonsverhoging, maar om het tegenhouden van een dreigende loonsverlaging van maar liefst 25 procent. De onderhandelingen zitten muurvast. Na hele succesvolle regionale estafettestakingen gaat de hele post op dinsdag 28 mei plat.

Naast looneisen spelen ook de effecten van het neoliberalisme. Doordat het streekvervoer is vrijgegeven aan marktwerking kregen de meest voordelige aanbieders de contracten voor het vervoer in bepaalde regio’s. Omdat de prijzen van strippenkaarten nog niet zijn vrijgegeven, proberen de directies hun winsten veilig te stellen door te bezuinigen op hun kostenposten: onderhoud en personeel.

In de post zijn we getuige van een nog grovere aanval op arbeiders. De directie van TNT is groot voorstander van de gefaseerde liberalisering, omdat dit hen een excuus geeft om de verworven rechten van postsoorteerders en bezorgers met een moker te lijf te gaan. Onderdeel van de liberalisering is dat stukloonbetaling weer is ingevoerd. In de praktijk krijgen werknemers van de nieuwe bedrijven in de postsector daardoor onder het minimum loon betaald. Wijzend op haar concurrenten wil TNT het loon nu met 25 procent verminderen, sociale rechten zoals doorbetaling bij ziekte schrappen en een soepelere ontslagregeling.

De stakingen laten niet alleen zien dat er langzaam weer zelfvertrouwen wordt opgebouwd aan de basis van de vakbeweging. Ze laten ook zien dat het mogelijk is in actie te komen tegen de verslechteringen. Het belang van deze stakingen stijgt ver uit boven de economische eisen in de betrokken sectoren. Arbeiders bij TNT en het streekvervoer laten zien dat we het rechtse tij niet gelaten over ons heen hoeven te laten komen. Ze verdienen daarbij alle solidariteit.

Woensdag 28 mei zal er een 24-uursstaking bij de post gehouden worden, en is er een manifestatie op het Museumplein. De IS roepen iedereen op om bij die manifestatie aanwezig te zijn en solidariteit te betuigen.

1968-2008 Rebel Year – de Barricades van Mei (deel 2)

De nacht van de barricades in het Quartier Latin werd gevolgd door de grootste algemene staking in de Europese geschiedenis.

Door Karwan Fatah

Onder druk van de brede sympathie voor de studenten werd op 13 mei door de verschillende vakfederaties, waaronder de CGT, een algemene staking uitgeroepen. In een massale demonstratie stroomden de boulevards van Parijs vol, tot er ruim een miljoen mensen op straat stonden. De vakbondsleiding hoopte dat arbeiders hiermee stoom hadden afgeblazen. Maar de enorme inspiratie van deze opleving leidde er juist toe dat de politieke ideeën werden teruggebracht naar de verschillende werkplekken.

Uiteindelijk waren het activisten in de vliegtuigfabriek Sud Aviation die als eersten besloten dat hun strijd voor betere werkomstandigheden hardere actie nodig had om te winnen: ze bezetten het bedrijf. Het nieuws van de bezetting verspreidde zich snel over het land, en in de ene na de andere werkplek volgden mensen hun voorbeeld en werd de productie lamgelegd. In totaal legden in drie weken tijd tien miljoen mensen het werk neer.

Niet overal waren de stakingen en bedrijfsbezettingen even voortvarend. De Communistische Partij (PCF) probeerde de acties zoveel mogelijk in te dammen met pogingen om de stakingscomités te domineren en iedereen naar huis te sturen. Ze deden er alles aan om de studenten en arbeiders letterlijk uit elkaar te houden. Op andere plekken echter was er voldoende kracht om initiatief van onderaf te nemen. Arbeiders bezetten hun fabrieken. Ze werden gesteund door studenten en scholieren die naar ze toekwamen met eten en drinken en nachtenlang met hen discussieerden.

De stakingsgolf en de staat stonden in een impasse tegenover elkaar. De politie bleek niet in staat om in te grijpen en De Gaulle vluchtte het land uit naar een Franse legerbasis in Duitsland. Moreel verslagen kwam De Gaulle bij een van zijn generaals aan. Hij vroeg of het mogelijk was om het leger in te zetten tegen de stakers, maar de generaal liet weten dat binnen het leger pamfletten circuleerden om te weigeren tegen stakers op te treden. In Frankrijk was de beweging een tegenmacht aan het vormen. Mensen organiseerden het dagelijks leven buiten de principes van winstbejag om. Immigranten publiceerden een pamflet waarin ze schreven dat ze zich voor het eerst thuis voelden in het land.

In allerlei sectoren begonnen mensen op basis van collectieve discussies en beslissingen hun eigen werk en leven een nieuwe vorm te geven. ‘Arbeidersmacht’ werd opeens heel concreet. Toen de regering een referendum probeerde uit te roepen kon ze geen drukkers vinden die bereid waren de stembiljetten te drukken. Maar de oude wereld was nog niet verslagen. Toen De Gaulle terugkwam in Frankrijk riep hij nieuwe verkiezingen uit. De reformistische partijen en vakbonden raakten in de ban van de nieuwe verkiezingen. Vooral de PCF en de vakbondsbureaucratie deden hun uiterste best om respectabel over te komen en te bewijzen dat zij de stakers weer aan het werk konden krijgen. Het gebrek aan een onafhankelijk en daadkrachtig netwerk van onderaf leidde ertoe dat ze hier uiteindelijk in slaagden. Binnen enkele weken na de meidagen was de revolutie in haar voortgang gestopt.

Verdonks oorlog van rijk tegen arm

Na Wilders en eerder Fortuyn is nu ook door Rita Verdonk met veel tromgeroffel een ‘nieuwe politieke beweging’ opgericht. Opnieuw staan de media bol van de hype dat we met een frisse wind door het Nederlandse politieke bestel te maken zouden hebben.

Door Bart Griffioen

Bij de lancering van Verdonks Trots op Nederland (TON) begin april waren ruim 200 journalisten aanwezig om van de promotieshow verslag te doen. In een recente peiling van NOVA stond Verdonks beweging op 23 zetels. Maar achter TON gaat een agenda schuil die zich slechts van de gevestigde partijen onderscheidt door een nog hardere vorm van neoliberalisme en nationalisme.

Het lanceren van Verdonks site met het zogenaamd vernieuwende Politiek 2.0-systeem moest het eerste wapenfeit zijn in de strijd tegen de ‘oude politiek’. Partijcongressen, het stemmen over moties en resoluties – het is allemaal ‘ouderwets’. Met een druk op de knop zou het nu mogelijk zijn de mening van ‘het Nederlandse volk’ te peilen en bundelen, om daarmee de Haagse elite wakker te schudden.

Maar door wie en waar wordt beslist over het partijprogramma van TON? De overeenkomst met de partij van Wilders is opvallend – van beide ‘bewegingen’ kun je geen lid worden. Nieuw daarbij is de bv die TON heeft opgericht ter sponsoring van Verdonk. Hierdoor zijn regels voor financiële openbaarheid niet van toepassing en is ondoorzichtig uit welke hoek de partij wordt gesponsord en beïnvloed. SP-Kamerlid Ronald van Raak zei daarover terecht dat dit ‘Amerikaanse toestanden’ creëert.

Verdonks ambities zijn op meerdere manieren dubieus. De macht in Nederland moet niet gedemocratiseerd worden, maar juist gecentraliseerd: ‘De Tweede Kamer kan terug naar 75 zetels, dan kan men zich bezighouden met de echt belangrijke zaken en daarnaast heeft dat effect op het aantal ambtenaren, die hoeven zich namelijk niet meer te buigen over onbenullige en overbodige vragen.’

Blijkbaar heeft TON zo haar eigen opvatting over wat de stem van het volk nu eigenlijk zegt. Toen die stem zich afgelopen jaren in meerderheid uitsprak tegen de Europese Grondwet, de Irak-oorlog of voor een generaal pardon, stond Verdonk keer op keer aan de andere kant. Als voormalig VVD-kopstuk en minister van Integratie is ze dan ook verre van een nieuwkomer.

De liberale pleitbezorgster van de eigen verantwoordelijkheid van het individu hielp in meerdere regeringscoalities actief mee aan de neoliberale bezuinigingspolitiek die zoveel mensen verder in verdrukking heeft gebracht. Dat betreft niet alleen de asielzoekers die zij door uitzetting de armoede, honger en zelfs dood hielp injagen, maar ook de grote groep mensen die onder Balkenendes kabinetten hun levensstandaard voelden kelderen en hun wijken zagen verpauperen. De ‘criminelen’ die zij nu zo repressief wil aanpakken zijn voor een groot deel de mensen aan de onderkant die door dit afbraakbeleid verder aan de kant zijn gezet. Het ‘eigendom’ dat zij wil beschermen, zijn niet de huurwoningen van degenen die worden bedreigd met uitzetting of het afsluiten van gas en licht.

Over de criminaliteit aan de bovenkant van de maatschappij, zoals de bouwfraude of de belastingontduiking aan de top horen we TON dan ook niet. Sterker, een deel van ondernemend Nederland in het algemeen en de vastgoedsector in het bijzonder is juist een van Verdonks belangrijkste steunpilaren.

Het is een teken van de diepe onvrede die leeft in de BV Nederland over de ‘traagheid’ waarmee naar haar mening maatregelen zoals de inperking van de ontslagbescherming onder het huidige kabinet worden doorgevoerd. Waar delen van het bedrijfsleven Wilders net iets te radicaal vinden om hun belangen in de huidige periode te helpen veiligstellen, biedt het neoliberale ultraconservatisme van TON nieuwe hoop.

Op de website van TON zijn over meerdere thema’s de standpunten nog in ontwikkeling en verklaart Verdonk te ‘rekenen op u’. Maar opvallend uitgesproken is Verdonk over ‘veiligheid’ en ‘integratie’. Onder het oranje suikerlaagje gaat een racistische koers schuil tegen wat Verdonk in haar lanceringsspeech ‘buitenlandse overheersing’ noemde – Nederland zou overspoeld worden door gelukszoekers uit ‘andere culturen’. Verdonk wil ‘iedere nieuwkomer heel duidelijk maken wat de rechten en de plichten zijn als je in ons land wilt wonen (…) Voor wie zich niet aan de afspraken houdt is het retour naar het land van herkomst’.

Over de rechten van nieuwkomers en allochtonen die hier al langer wonen is Verdonk opvallend kort van stof. Bij plichten echter moeten we onder andere denken aan ‘het spreken en schrijven van de Nederlandse taal’ en ‘het kennen en onderschrijven van de normen en waarden van onze rechtsstaat’. In die rechtsstaat zou er volgens Verdonk overigens geen ruimte meer mogen zijn voor slavernijmonumenten. Net als Wilders gebruikt Verdonk racisme en angstpolitiek als een stormram tegen links, voor een radicaal rechtse agenda die de belangen van gewone mensen – allochtoon en autochtoon – juist aanvalt.

Lees meer in het nieuwe nummer van de Socialist

Zestig jaar Nakba: herdenking en bijeenkomsten

Zestig jaar geleden vond de Nakba plaats, de verdrijving van honderdduizenden Palestijnen van hun geboortegrond bij de stichting van de staat Israël. In dat kader vindt morgen op de Dam een herdenking plaats, en worden verschillende bijeenkomsten georganiseerd.

Zaterdag 17 mei: Herdenking 60 jaar Nakba

Herdenkingsceremonie op de Dam, Amsterdam
60 minuten voor 60 jaar Nakba
13:00-14:00, verzamelen 12:30

Solidariteitsbijeenkomst in de Doopsgezinde Singelkerk
Singel 452 (vanaf Centraal Station tram 1, 2 of 5 tot halte Koningsplein)
Vanaf 14:45, start programma 15:15
Sprekers: Omar Barghouti (Palestijns politiek analist uit Jeruzalem), Robert Soeterik (Midden-Oostendeskundige) en Hajo Meyer (Een Ander Joods Geluid). Presentatie van het eerste exemplaar van De Verwoesting van Palestina van Robert Soeterik aan oud-premier Dries van Agt

Georganiseerd door o.a. Nederlands Palestina Komitee, Palestijnse Gemeenschap Nederland, Internationale Socialisten, Vrijwillige Internationale Aktie, Een Ander Joods Geluid

Donderdag 22 mei: bijeenkomst met Norman Finkelstein

In gesprek over 60 jaar Israël

met Paul Aarts (politicoloog en docent Internationale Betrekkingen aan de UvA) en Miriyam Aouragh (antropoloog, promoveerde begin april aan de UvA met haar proefschrift Palestine Online over internet-activisme in Palestina, Jordanië en Libanon)

Universiteit van Amsterdam
Donderdag 22 mei 15.00 uur
Oudemanhuispoort zaal D009
Georganiseerd door de Internationale Socialisten


Op uitnodiging van het Nederlands Instituut Palestina Israël (NIPI) houdt dr. Norman Finkelstein in mei - precies 60 jaar sinds de stichting van de staat Israël in 1948 - een serie lezingen in Nederland over het Israëlisch-Palestijnse conflict. Norman Finkelstein is een vooraanstaande Amerikaanse politicoloog en een van 's werelds meest bekende experts op het gebied van de Israël-Palestina studies.

Zijn leven is getekend door zijn joodse achtergrond; zijn beide ouders overleefden het ghetto van Warschau en de Duitse concentratiekampen. Finkelstein voelde zich verantwoordelijk voor de politiek van Israël omdat dat land claimde het joodse volk te vertegenwoordigen.

Maar tijdens zijn vele studies kwam hij tot de conclusie dat het beeld dat van Israël en van het Israëlisch-Palestijnse conflict werd geschapen niet overeenkomt met de realiteit. Finkelstein schreef hierover onder meer de internationale bestseller The Holocaust Industry (2003).
Finkelsteins kritische boeken en artikelen wekten de woede op van de Amerikaanse pro-Israël-lobby, die hem beschuldigde van anti-semitisme. Naar aanleiding daarvan publiceerde Finkelstein in 2005 Beyond Chutzpah: On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History.

Afgelopen zomer besloot DePaul University in Chicago onder druk van de pro-Israël-lobby dat Finkelstein geen colleges meer mocht geven. Sindsdien is Finkelstein baanloos. Maar mede door zijn werk is de publieke opinie in Amerika en vooral onder joodse Amerikanen langzaam aan het kantelen. Op 22 mei zal Finkelstein over deze thema's uitgebreid het woord voeren aan de UvA.



In dit interview weerlegt Finkelstein de aanvallen die leidden tot zijn uitsluiting van de universiteit, en plaatst hij de aanklagers zelf in de beklaagdenbank

Nederland scoort in wapenhandel

Nederland is de vijfde wapenexporteur ter wereld. Alleen de VS, Rusland, Duitsland en Frankrijk verhandelen meer militair materieel. Dit blijkt uit de Analyse Nederlandse wapenexportvergunningen 2006, die is opgesteld door Frank Slijper en Mark Akkerman van de Campagne tegen Wapenhandel.

Nederland verhandelde in 2006 voor 1.125 miljoen euro aan wapens. Dit ligt net iets onder het totaalbedrag van 2005, maar is bijna het dubbele van de 644 miljoen waarvoor Nederlandse bedrijven in 2004 wapens leverden. De ‘hoge plaats’ op de wereldranglijst is geen incident. Sinds de jaren zeventig is Nederland al bezig met een opmars in de top tien. Over de periode 2002-2006 stond Nederland al op de zesde plaats van grootste wapenleveranciers.

Ondanks mooie woorden over mensenrechten zijn op de lijst van ontvangers van wapentuig veel landen te vinden die het met die mensenrechten niet zo nauw nemen. Zo leverde Nederland voor ruim 278 miljoen aan fregatten aan Indonesië, waar het leger nog altijd een grote greep heeft op de politiek. Een opvallende andere ontvanger is Egypte, een belangrijke westerse bondgenoot in het Midden-Oosten, maar ook een politiestaat waar de oppositie met grof geweld wordt onderdrukt. Een andere grote ontvanger – over een periode van tien jaar zelfs veruit handelspartner nummer 1 – zijn natuurlijk de VS. Balkenende steunt de oorlogen in Irak en Afghanistan dus niet alleen politiek en militair, maar ook door ruimhartig toestemming te geven voor het leveren van grote hoeveelheden wapens.

De traditie van ‘leveren aan de vijand’ gaat in Nederland terug tot de zestiende eeuw. Dat die traditie nog steeds opgaat, blijkt uit de levering van meer dan 200 miljoen euro aan wapens aan Venezuela, terwijl dit land in het laatste rapport van de AIVD wordt beschreven als een ernstige linkse dreiging in Latijns Amerika. Misschien hopen de Nederlandse bedrijven dat de geleverde wapens goed van pas zullen komen bij de eerstvolgende rechtse coup. Interessant is ook dat Nederland giftige stoffen leverde aan Duitsland voor militaire tests, natuurlijk uitsluitend ‘defensief’.

Heel opvallend is nog altijd de positie van Israël. Formeel geldt tegen dit land sinds 2002 praktisch een wapenembargo. Directe leveranties aan Israël worden daarom meestal afgewezen. Maar ondertussen fungeert Schiphol wel als belangrijke doorvoerhaven van wapens. Veel van die wapens zijn afkomstig uit de VS. De cruciale rol van Nederland bleek duidelijk tijdens de Libanonoorlog in de zomer van 2006. Tussen 12 juli en 14 augustus, toen de gevechten plaatsvonden, werden 4.500.000 slaghoedjes, 1.216.000 patronen en 1678 ontstekers via Schiphol naar Tel-Aviv vervoerd.

Lees hier het hele rapport van de Campagne tegen Wapenhandel

Libanon op rand van burgeroorlog

Gevechten tussen de pro-Westerse regering en de oppositie, geleid door Hezbollah, brachten Libanon afgelopen week op de rand van een burgeroorlog. Simon Assaf doet verslag uit Beirut.

Door Simon Assaf

Het was een bliksemoorlog met korte gevechten en snelle overwinningen. Hezbollah en haar aanhangers in de Libanese oppositie veegden de door het Westen gesteunde milities uit moslimgebieden en gemengde regio’s. Daarmee hebben ze de groeiende dreiging tegen het verzet in Libanon afgeweerd en de Westerse landen vernederd die hun prestige baseren op steun voor de rechtse regering van Libanon.

Er staat veel op het spel. De Amerikaanse strategie in het Midden-Oosten staat op instorten. De bezetting van Irak glijdt af naar een ramp. Het is niet gelukt de Hamas-regering in Gaza omver te werpen. Ontevredenheid onder de bevolking bedreigt het regime van Hosni Mubarak in Egypte, Amerika’s belangrijkste Arabische bondgenoot. De VS zijn dus wanhopig op zoek naar een manier om hun bondgenoten in Libanon te versterken, ten koste van Hezbollah.

Deel van deze strategie was de steun aan Israëls oorlog tegen Libanon in de zomer van 2006. Maar in plaats van Hizbollah te isoleren, creëerde de oorlog een massale steun onder de bevolking die het verzet een overwinning bezorgde. Daarom is het Westen overgestapt op politieke manoeuvres om Hezbollah te ontwapenen. Volgens het vredesverdrag dat een einde maakte aan de vijftien jaar durende burgeroorlog is Hezbollah de enige groepering die wapens mag dragen, als schild tegen Israëlische aanvallen. Ze opereert vanuit een netwerk van bunkers en versterkte posten langs de grens met Israël en in haar machtsbasis Zuid-Beirut.

De regering wil nu het communicatienetwerk ontmantelen, terwijl een nieuwe Israëlische aanval op de achtergrond nog steeds dreigt. Hezbollah beschuldigt de regering ervan dat ze haar orders uit de VS krijgt. Maar er speelt meer op de achtergrond. Een dag voor de gevechten uitbraken, waren er arbeidersprotesten tegen stijgende voedselprijzen. De regering stuurde gewapende knokploegen, en er waren straatgevechten in wijken waar de oppositie sterk is.

De volgende dag lanceerde Hezbollah met steun van andere partijen een gewaagde machtsovername in West-Beirut, als antwoord op de aanval op haar communicatienetwerk. Eerst legden ze de media van de regering stil. Daarna schakelden ze de veiligheidsdiensten, netwerken van informanten, pro-regeringspartijen en de regeringsgetrouwe sektarische soennitische knokploegen uit. Het duurde minder dan vier uur. Die nacht riepen soennitische aanhangers van het verzet hun wijken op om Hezbollah te steunen. Ze verwierpen het idee dat dit het begin is van een sektarische burgeroorlog, en zeiden dat het een politieke strijd is tegen het imperialisme.

Deze interventie bleek wezenlijk. Belangrijke soennitische regio’s in het zuiden, die een centrale rol hadden gespeeld in de strijd tegen de Israëlische invasie, kozen de kant van de oppositie. Maar in de noordelijke stad Tripoli hielden regeringsaanhangers het overwicht. Ze vielen de christelijke wijk Al-Mina aan en gebieden waar aanhangers van een islamitische minderheidsstroming leven. Partijkantoren van de oppositie werden kort en klein geslagen en Palestijnse vlaggen verbrand. Rond de twaalf oppositieleden werden gelynchd in het bloedigste incident tot nu toe. Lokale leiders sloten snel een staakt het vuren toen bleek dat de regering probeerde sektarische conflicten aan te wakkeren.

Bang voor een definitieve nederlaag, besloot de regering om de kwestie van Hezbollah’s communicatienetwerk bij het leger neer te zetten. Het leger verklaarde niet te zullen optreden tegen het verzet, waardoor de regering een nederlaag moest accepteren. Maar een belangrijk punt blijft onopgelost. Als de oppositie er niet in slaagt het sektarische systeem te ontmantelen dat Libanon om de zoveel tijd in een crisis stort, zullen alle overwinningen van korte duur zijn. De druk om opnieuw de relatieve macht bij te stellen van de verschillende sektes zal steeds de voorwaardes creëren voor verdere instabiliteit en sektarische strijd.

Ook de economische onvrede die leidde tot stakingen en straatgevechten blijft onbeantwoord. De oppositiepartijen hebben de zogenaamde ‘afspraken van Parijs’ omarmd – een serie neoliberale economische maatregelen die worden omarmd door Westerse landen. Daardoor zouden ze snel de steun kunnen verliezen van een bevolking die worstelt met megainflatie en exploderende voedselprijzen. Het verzet heeft de eerste fase gewonnen van deze belangrijke confrontatie. Maar er zijn nog genoeg gevaren voor de boeg.

Kinderopvang: alleen als het uitkomt

Gratis kinderopvang was het paradepaardje van de PvdA tijdens de verkiezingscampagne in 2006. Tijdens de coalitie-onderhandelingen verdween ‘gratis’ al snel uit beeld, en besloot het kabinet om het gebruik van kinderopvang te stimuleren door het in ieder geval goedkoper te maken.

Door Suzanne Veldhuis

Al deze maatregelen werden natuurlijk naar voren geschoven in het kader van vrouwenemancipatie en het stimuleren van arbeidsparticipatie van vrouwen. Deze week maakte het kabinet bekend de ouderbijdrage aan de kinderopvang weer op te zullen hogen. En waarom? Omdat er zoveel mensen gebruik van hebben gemaakt dat de kosten hoger uitgevallen zijn dan het kabinet had begroot. Terwijl deze kosten vooral te wijten zijn aan de werkgevers die niet met de beloofde bijdragen over de brug zijn gekomen.

Het is duidelijk, het gaat dit kabinet niet om het verlichten van de dubbele belasting van vrouwen, die opdraaien voor werk én de zorg voor de kinderen. Het is ook duidelijk dat het kabinet niet van plan is om geld te steken in zoiets belangrijks als de publieke voorzieningen. Essentiële dingen als kinderopvang en creches worden overgelaten aan commerciële instellingen en de alom geroemde marktwerking.

En die mooie praatjes over emancipatie? Vrouwen worden de arbeidsmarkt opgestuurd wanneer het kabinet dat wenst, maar zodra het geld gaat kosten en het niet meer zo goed uitkomt worden ze door Wouter Bos zo snel weer terug naar het aanrecht gestuurd.

Twee tentoonstellingen over het Midden-Oosten

Twee tentoonstellingen die op dit moment te bezichtigen zijn tonen een andere kant van de conflicten in het Midden-Oosten.

In het Tropenmuseum is het hele jaar de tentoonstelling Palestina 1948: herinneringen aan een verdwenen vaderland te zien. Steeds meer mensen erkennen dat de staat Israël werd gevestigd op de gewelddadige verdrijving van grote delen van de oorspronkelijke Palestijnse bevolking. Deze tentoonstelling geeft de verjaagden een gezicht. Met foto's en videoportretten toont het Tropenmuseum de verhalen van de vluchtelingen in de Palestijnse diaspora.

Ook in Baghdad Calling, tot 15 juni te zien in het fotomuseum in Rotterdam, staan vluchtelingen centraal. Fotojournalist Geert van Kesteren laat zien hoe Iraakse vluchtelingen leven in Jordanië, Syrië en Turkije. Naast die professioneel gemaakte beelden toont de tentoonstelling het dagelijks leven in het Irak van 2006 en 2007 door de ogen van de Irakezen zelf: een team rond Van Kesteren verzamelde honderden foto’s uit mobiele telefoons en digitale camera’s van Iraakse burgers die plekken laten zien waar journalisten zich omwille van veiligheid niet begeven. Ontploffende granaten, familiefeesten, etnische zuivering, dansen in het park, een stukgeslagen infrastructuur en hoop op betere tijden wisselen elkaar af.

Meer informatie over Palestina 1948 vind je hier. Kijk hier voor informatie over Baghdad Calling.