Texaans olieconcern voert druk op Venezuela op

Het Texaanse olieconcern Exxon Mobil, het grootste oliebedrijf ter wereld, heeft via rechters in onder andere Nederland, de VS en de Nederlandse Antillen het bevriezen van 12,3 miljard dollar aan tegoeden van de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PdVSA afgedwongen.

Door Dirk Wanrooy

Venezuela is sinds enige tijd verwikkeld in een strijd om een soort van semi-nationalisatie van de olieindustrie door te voeren. De meeste grote concerns gingen schoorvoetend akkoord met de eisen die gesteld werden door Chávez en zijn regering. Exxon Mobil weigert nu als eerste mee te werken.

Exxon heeft al eerder een rechtszaak aangespannen bij het IMF tegen de Venezolaanse regering. Het bedrijf vindt dat Venezuela zich schuldig maakt aan contractbreuk. In afwachting van de uitspraak heeft het bedrijf toestemming gevraagd om de tegoeden te bevriezen.

De bazen van Exxon zijn van mening dat ze compensatie verdienen voor het opgeven van het meerderheidsbelang in hun bedrijf - een tegemoetkoming voor de toekomstige schade die hun nettowinsten hiervan zullen ondervinden. De regering-Chávez redeneert anders. Al decennia hebben buitenlandse oliemaatschappijen en machtige multinationals kunnen profiteren van de Venezolaanse rijkdommen. Het is niet meer dan normaal dat de overheid deze inkomsten zou moeten kunnen gebruiken ten behoeve van de arme bevolking volk in plaats van de kleine elite die tot voor kort met grote delen van de opbrengsten ervandoor ging.

Exxon weet zich gesteund door neoconservatief Amerika, Europa en Zuid-Amerika. Naast het feit dat het bedrijf zich als hoofdrolspeler in Venezuela wil handhaven, kan op deze manier de politieke druk op Chávez opgevoerd worden. Al jaren kijkt het mondiale establishment uit naar manieren om Chávez uit het zadel te wippen of te marginaliseren. Chávez heeft lange tijd de wind in de rug gehad. De hoge olieprijs gaf hem de bewegingsvrijheid die hij nodig had om bepaalde sociale projecten te realiseren. Tevens was zijn grootste tegenstander druk het Midden-Oosten te ‘democratiseren’. Nu wordt via de machtige rijke arm van het democratische westen, de multinationals, geprobeerd invloed uit oefenen op de ontwikkelingen in Venezuela.

Chávez vatte het initiatief van Exxon ook zo op. Hij reageerde door Amerika op te roepen deze economische oorlog te staken. Hij zou wel eens de oliekraan naar de VS dicht kunnen draaien, aldus Chávez.