Karzai tekent anti-vrouwenwet

De bevrijding van de vrouwen in Afghanistan was en is een belangrijke propagandaleus om de Nederlandse troepen in dat land te houden. Maar president Karzai, die door diezelfde troepen wordt ondersteund, kondigde vlak voor de verkiezingen een decreet af dat mannen het ‘recht’ geeft om hun echtgenotes te dwingen tot seks.

De eerste versie van de wet legaliseerde zelfs verkrachting binnen het huwelijk. Maar na demonstraties van vrouwen in Kaboel en verontwaardiging in het buitenland verving Karzai het decreet, dat uitsluitend geldt voor een sji’itische minderheid, door een ‘gematigdere’ variant. Mannen mogen hun vrouw daarin eten en geld onthouden als zij weigeren ‘zich te onderwerpen aan hun mans redelijke seksuele verlangens’. Ook mogen mannen volgens dezelfde wet hun vrouwen verbieden zich buiten de deur te begeven, op extreme omstandigheden na.

Het decreet is doorgevoerd tijdens het parlementair reces. Parlementslid Shinkai Kharokhel, die nauw betrokken was bij de huwelijkswetgeving, vermoed dat Karzai de wet zo vlak voor de verkiezingen heeft afgekondigd om de steun te kopen van een machtige sji’itische leider. En de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch stelt dat Karzai ‘in een ongelooflijk handeltje Afghaanse vrouwen verkoopt in ruil voor de steun van fundamentalisten bij de verkiezingen’. De harde realiteit is dat vrouwenrechten in Afghanistan nog altijd ondergeschikt zijn aan de belangen van de krijgsheer die het land regeert. Met als enige verschil, dat die krijgsheer nu een NAVO-troepenmacht achter zich heeft staan.

Afghaans parlementslid tegen de bezetting

Het Afghaanse parlementslid Malalai Joya sprak onlangs op een grote bijeenkomst in Londen. Ze was daar op uitnodiging van de Britse Stop the War Coalition. Malalai Joya is een strijdster voor vrouwenrechten in haar land, en een moedige tegenstander van de westerse bezetting.



Malalai Joya sprak naast korporaal Joe Glenton, een Britse soldaat die heeft geweigerd deel te nemen aan de bezettingsmacht. Joya zelf heeft meerdere aanslagen op haar leven overleefd, zowel vanwege haar kritiek op de Amerikaanse bezettingstroepen als vanwege haar tegenstand tegen de Taliban. Ze trok de aandacht van de wereld toen ze haar eerste toespraak in het Afghaanse parlement gebruikte voor een felle aanval op de 'krijgsheren en criminelen' in de Afghaanse pro-westerse regering.

Joya is uitgegroeid tot een van de bekendste tegenstanders van de bezetting. Momenteel houdt ze over de hele wereld lezingen naar aanleiding van de publicatie van haar nieuwe boek Raising my voice.

Timeline over Afghanistan

Voor het Britse Islamchannel verzorgt de leidende socialistische anti-oorlogsactivist John Rees een serie programma's over actuele historische thema's. Hieronder het eerste programma dat volledig online te bekijken is, over de geschiedenis van imperialisme en verzet in Afghanistan.

Veteranen War on Terror getuigen

Vorige maand vond in het Duitse Freiburg de Winter Soldier Europe-conferentie plaats. De bijeenkomst grijpt terug op de Winter Soldier Investigation in de VS in 1971, waar Vietnam-veteranen niet alleen van moed getuigden, maar ook van oorlogsmisdaden aan het front – door henzelf begaan, of waargenomen.

Door Bonne Postma

Op de Europese versie van afgelopen maand legden Amerikaanse, Britse en Duitse veteranen getuigenis af over hun optreden in Irak, Afghanistan en Guantánamo Bay. De conventie in Freiburg draaide om drie dingen: getuigen, opbiechten en rouwen. Drie pijlen, gericht op de verwoestende effecten van het Amerikaanse buitenlandbeleid, recht uit de mond van hen die opgezadeld zijn met de uitvoering. Het was een dag vol aangrijpende verhalen, die nooit in de reguliere oorlogsverslaggeving naar voren komen.

Chris Capps-Schubert staat aan het hoofd van de Europese tak van Iraq Veterans Against the War (IVAW) en is initiator van Winter Soldier Europe. Hij ziet de conventie als een ‘levendige waarschuwing naar de grote leiders die in april bijeenkomen in Straatsburg om de menselijke tol te heroverwegen van hun militaire beleidsvoering.’

Het is ook op grotere schaal een oproep in de aanloop naar de NAVO-top: ‘De wereldwijde economische crisis mag dan de aandacht afleiden van de consequenties van de war on terror, maar het bloedvergieten gaat ondertussen door’. Tevens is het op het persoonlijke vlak een gelegenheid om de schokkende, trieste en soms martelende ervaringen te delen met eenieder die geen beeld heeft bij de handelswijze van de soldaten die de ‘oorlog tegen terrorisme’ uitvechten.

Voormalig Guantánamo Bay-gevangenisbewaker Chris Arendt vertelt over de manier waarop gedetineerden uit hun cel werden gehaald voor ondervraging: ‘Eerst kregen ze een spray over zich heen, een soort pepperspray. Vervolgens stormden vijf mensen in gevechtstenue de cel in, met een vrijbrief om de gevangene te slaan en te schoppen voor zolang ze maar wilden. Dit gebeurt dagelijks. Dit is iets waar de soldaten in Guantánamo hun eer uit halen.’

Martin Webster, voormalig Britse soldaat in Irak, vertelt de aanwezigen hoe hij heeft geworsteld met PTSS (posttraumatisch stress-syndroom). Hij onderstreept: ‘Het is de plicht van de regering om geestelijke gezondheidszorg te verlenen aan mensen die ze een oorlog insturen.’

Ook spreken er verschillende deserteurs. André Shepherd heeft een aanvraag tot asiel in Duitsland lopen, na uit het Amerikaanse leger te zijn gestapt: ‘Al veel te lang probeert de overheid zich de realiteit van het lijf te houden, terwijl ze de bevolking voedt met een geromantiseerde blik op verwerpelijke gebeurtenissen. Ons doel is om mensen te onderwijzen, ze de ogen te openen en hopelijk een eind te maken aan dit moreel bankroete streven.’

Amerikaan Eddie Falcon, die gediend heeft in Irak en Afghanistan, spreekt gedetailleerd over het ontmenselijken van de tegenstander, waarbij je door een sleutelgat meekijkt.

Hij beschrijft de schrijnende omstandigheden waarin het transport van gevangenen heeft plaatsgevonden, inclusief het blinddoeken van Irakese burgers die als vee werden vastgebonden op de vloer van een laadruimte. ‘Als je je niet met de vijand identificeert als menselijk wezen, maakt dat het een stuk gemakkelijker om ze te doden, hun huizen te plunderen, om hun hele bestaan op te blazen. Er werden dingen gezegd als: de mensen zijn gek hier – die moslims, ze hebben niet eens Jezus, weet je wel. We should just blow the whole fucking place up!’

Winter Soldier Europe liet net als haar voorloper ten tijde van Vietnam zien dat oorlogen niet simpelweg het werk zijn van ‘rotte appels’. Het zijn institutionele dwalingen in een ziek systeem. Uit de boetedoening van de oud-soldaten sprak een gemeenschappelijk besef doordrongen te zijn van de onmenselijkheid van het militaire apparaat.

Actie tijdens Afghanistanconferentie in Den Haag

Enkele dagen voor de NAVO-top in Straatsburg vergaderen de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken met onder andere Ban ki Moon en Karzai over de volledig vastgelopen NAVO-operatie in Afghanistan. Reden voor de coalitie 'Stop de NAVO' om voorafgaand aan de protesten in Straatsburg ook op 31 maart in Den Haag te protesteren tegen deze NAVO-operatie en tegen het feit dat de NAVO tal van internationale problemen militariseert.

In het eerste weekend van april 2009 komen de leiders van de NAVO in Straatsburg bijeen om het 60 jarig bestaan van de NAVO te vieren. Een internationale coalitie, bestaande uit meer dan 500 organisaties uit bijna 30 landen organiseert in Straatsburg een grote demonstratie, een massale blokkade, een conferentie (met sprekers als Noam Chomsky en Malalai Joya) en een aktiekamp tegen de NAVO en de oorlog. Er worden tienduizenden mensen uit heel de wereld verwacht voor deze activiteiten.

De Nederlandse coalitie 'Stop de Navo' (bestaande uit meer dan 20 Nederlandse organisaties) is een onderdeel van de internationale coalitie en regelt onder andere het busvervoer vanuit Nederland. Er is veel enthousiasme voor de bus, vooral onder studenten, een tweede bus is inmiddels al bijna gevuld. Deze bussen zullen vrijdagochtend 3 april in alle vroegte uit Nederland vertrekken. Op zondag 29 maart zal er in Amsterdam een voorbereidingsbijeenkomst gehouden worden voor alle deelnemers. Er zal voorlichting gegeven worden over de agenda van de NAVO, de activiteiten in Straatsburg en er zal een blokkade-training verzorgd worden. De afgelopen maanden zijn in tal van plaatsen voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd.

De stuurgroep van de coalitie Stop de NAVO heeft direct na het bekend worden dat de Afghanistanconferentie op 31 maart a.s. in Den Haag gehouden zal worden besloten om tussen de bovengenoemde voorbereidingsbijeenkomst en het daadwerkelijk vertrek naar Straatsburg een protestactie te organiseren op 31 maart in Den Haag. Nadere informatie over deze actie volgt zo spoedig mogelijk. De coalitie roept andere organisaties, bijvoorbeeld de lidorganisaties van de coalitie 'Troepen Terug uit Afghanistan' op om zich bij deze actie aan te sluiten.

De coalitie Stop de NAVO bestaat uit: De Groenen, DIDF, Enschede voor Vrede, FEDKOM, Haags Vredes Platform, HTIB, Internationale Socialisten, Kerk en Vrede, NCPN, Nederlands Palestina Komitee, Pais, PSP92, SAP, Stichting VIA, Universitaire Activisten, VD AMOK, Vrouwen voor Vrede en WILPF Nederland

Honger dreigt opnieuw in Afghanistan

Eerder schreven we op dit weblog over de kritieke voedselsituatie voor een groot deel van de Afghaanse bevolking. Sinds dit bericht is de situatie er niet beter op geworden. De crisis is verre van afgewend, en diverse organisaties blijven noodkreten uitslaan.

Door Jelle Bruinsma

‘De komende crisis is geen verrassing,’ stelt het Royal United Services Institute for Defence and Security Studies (RUSI) in een persbericht van 31 oktober. ‘In juli verzochten de VN en de Afghaanse overheid $400 miljoen om het toenemende voedseltekort in Afghanistan te verzachten en berichten geven al aan dat Afghanen migreren op zoek naar eten, dat sommigen gras eten en dat een klein aantal al is gestorven van honger.’ Zoals RUSI stelt valt het verlichten van de crisis in principe ruim binnen de militaire capaciteiten van de internationale gemeenschap, ‘als zij de wil heeft.’

Een dergelijke situatie kwam reeds eerder voor. Ook in 2006 was de situatie kritiek. Men weigerde in te grijpen en duizenden Afghanen stierven een hongersdood. Zoals hierboven reeds vermeld is de situatie deze winter nog ernstiger. Maar dat is nog lang niet alles, zo stelt de Senlis Council. De Westerse troepen waren niet alleen passief verantwoordelijk door geen hulp te verlenen in een land dat zij bezetten, maar ook direct door het op grote schaal vernietigen van papavervelden die vaak de enige bron van inkomsten van de armste Afghanen zijn. ‘Boeren wiens papavergewassen zijn vernield door de vernietigingscampagnes geleid door de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, zien vervolgens dat hun kinderen dood gaan door honger.’ Voor alle duidelijkheid; dit was doelbewust beleid, weergegeven door het feit dat de ‘uitgaven op militair gebied … 900 procent meer dan de beschikbare fondsen voor ontwikkeling en wederopbouw [bedroegen]’ terwijl men op de hoogte was van de noodsituatie. ‘Ons bloed is als water voor jullie,’ merkte een Afghaan correct op.

Door al deze ellende wordt het duidelijk waarom de Taliban in populariteit wint en aan de winnende hand is. Meer en meer mensen sluiten zich aan bij de Taliban, niet omdat zij de ideologie steunen maar ‘om economische redenen’ en vanuit groeiende haat tegen de bezetter. Deze nieuwe Talibs zijn ‘significant groter’ in aantal dan de oorspronkelijke religieuze fanatiekelingen. De Senlis Council stelt dat het niet meer de vraag is ‘of, maar wanneer en hoe de Taliban terug zullen keren naar Kaboel.’

Daarbij komt dat de zo geprezen democratie alles behalve gerespecteerd wordt door de intellectuele hordes en machthebbers in het westen: volgens de Senlis Council wil zes op de tien Afghaanse burgers in het zuiden dat de NAVO-troepen vertrekken, een mening die gedeeld wordt door zeventig procent van de Nederlandse en Duitse bevolking. Als het aan Obama ligt wordt de oorlog echter geëscaleerd, in het bijzonder over de grens in Pakistan. De uitbreiding van de oorlog naar Pakistan heeft tot nog toe voor een kwart miljoen vluchtelingen gezorgd.

Veel mensen hebben geen toegang tot de feiten zoals die hier zijn vermeld. Het is aan diegenen die er wel toegang tot hebben om er anderen van op de hoogte te stellen. Er zijn weinig mensen die stil kunnen blijven na kennisname van gruweldaden zoals de onze, op enkele pathologische gevallen na.

Ruzie over bezetting Afghanistan

Het is officieel: de bezetting van Afghanistan is ‘gedoemd te mislukken’. Deze waarschuwing komt van een Britse commandant en de belangrijkste Britse diplomaat in Afghanistan.

Door Simon Assaf

Twee weken geleden erkende brigadier Mark Carleton-Smith: ‘We gaan deze oorlog niet winnen’. Volgens hem is de beste uitkomst voor de bezetting dat de opstand ‘ingedamd en beheerst’ wordt.

Deze eerlijkheid werd ontvangen met woedende veroordelingen vanuit de Amerikaanse regering. Robert Gates, de Amerikaanse minister van Defensie, noemde de Britse commandant een ‘defaitist’ en sloot elke vorm van onderhandelingen met de Taliban uit. Carleton-Smith verklaarde in de Times: ‘Als de Taliban bereid zou zijn om plaats te nemen aan de andere kant van de tafel om te praten over een politieke oplossing, dan is dat precies het soort vooruitgang waardoor dit soort opstanden beëindigd wordt. Mensen zouden zich daarover niet ongemakkelijk moeten voelen.’

Deze uitspraken vielen samen met de opmerkingen van de Britse ambassadeur in Afghanistan Sir Sherard Cowper-Coles, die aan een Franse diplomaat toegaf dat ‘de aanwezigheid – in het bijzonder de militaire aanwezigheid – van de coalitie is deel van het probleem, niet van de oplossing.’ De privé-uitspraken van Cowper-Coles vonden hun weg naar het Franse satirische onderzoekstijdschrift Le Canard Enchaîné.

De ambassadeur zei ook: ‘De buitenlandse troepen zorgen voor het overleven van een regime dat zonder hen zou instorten. Daardoor vertragen en bemoeilijken ze het vinden van een eventuele uitweg uit de crisis.’ Ondanks de weigering van de VS om met de Taliban te spreken, heeft de pro-Westerse Afghaanse regering de onderhandelingen geopend met de opstandelingen. Deze onderhandelingen, die plaatsvonden in Saudi-Arabië, werd gevoerd door vertegenwoordigers van de regering, de Taliban en andere Afghaanse verzetsorganisaties. De Afghaanse regering zou daar aan Talibanleider Mullah Omar gevraagd hebben om volgend jaar deel te nemen aan de presidentiële verkiezingen.

De groeiende wanhoop van de bezetters komt zeven jaar nadat westerse troepen het land binnenvielen. Dit jaar is het bloedigste tot nu toe. Tienduizenden Afghanen zijn gedood. De oorlog breidt zich uit naar buurland Pakistan, en ook het aantal doden onder de westerse troepen blijft stijgen.

Ook de wereldwijde financiële chaos vergroot de problemen voor de bezetters. Amerikaanse ambtenaren vliegen de wereld rond om te bedelen naar extra fondsen. Ze hebben Japan en de NAVO gevraagd om de rekening voor het opbouwen van een Afghaans leger te dragen. Een woordvoerder van het Pentagon verklaarde: ‘Dit gaat ten minste 17 miljard dollar kosten. Dat is een flink prijskaartje, en iemand moet het betalen.’

De gevaarlijke laatste dagen van Bush

Met alle ogen gericht op de crisis van het kapitalisme is er opvallend weinig aandacht voor een andere gevaarlijke ontwikkeling. De oorlog in Afghanistan is het afgelopen jaar geëscaleerd met een dramatische toename in het gebruik van zware bombardementen.

Door Jelle Bruinsma

45 procent van de burgerdoden kwam afgelopen jaar op westerse rekening. Daarenboven, en nog veel gevaarlijker, wordt de oorlog op de grens met Pakistan opgevoerd. De gevolgen kunnen dramatisch zijn en de volgende president voor een fait accompli stellen.

Na de toenemende spanningen in de afgelopen maanden hebben Amerikaanse troepen vannacht wederom Pakistan beschoten, ditmaal met negen tot twintig doden tot gevolg. Hiermee geeft de VS aan zich niks aan te trekken van de Pakistaanse soevereiniteit, zeker nu de volgzame Musharraf weg is, en bevolking die overweldigend tegen dit soort aanvallen is (bestaan er Amerikanen die voor een Mexicaanse aanval op zuidelijke extremisten zouden zijn?).

Maleeha Lodhi en Anatol Lieven herinneren ons er gister in de International Herald Tribune aan de mogelijke gevolgen. ‘Veertig jaar geleden begonnen de Verenigde Staten met invallen in Cambodja en het ondermijnen van de regering van Koning Sihanouk om de aanvoerroutes van de Vietcong af te snijden. Als gevolg hiervan verspreidde Amerika’s oorlog met de Vietnamese Communisten zich naar Cambodja, resulterend in de triomf van de Rode Khmer en de Cambodjaanse genocide. (…) De VS maakt nu dezelfde fout in Afghanistan en Pakistan. Als ze worden doorgezet zullen de grondoperaties over de grens in Pakistan, op zoek naar de Taliban en Al Qaeda, het risico lopen de Pakistaanse staat, samenleving en leger drastisch te ondermijnen. (…) De gevaren met betrekking tot Pakistan zijn zelfs groter dan in Cambodja, waar de rampen zich beperkten tot één land.’ Een zelfde soort situatie in Pakistan kan leiden tot regionale drama’s, voor zowel Pakistan zelf, Afghanistan maar ook andere omringende landen.

Vandaag opende dezelfde krant met de kop 'Pakistan unrest widens into all-out war' waarin beschreven wordt hoe de strijd wordt opgevoerd door zowel de sterker wordende Taliban als de Pakistaanse overheid onder druk van de Amerikanen, met veel burgerdoden als gevolg. Het vluchtelingenaantal bedraagt op dit moment al 250.000, waarvan 20.000 zelfs hun toevlucht zochten in Afghanistan. ‘Dit is nu een oorlogszone,’ zo stelt een woordvoerder van het Rode Kruis. Aangezien de burgers genoeg hebben van beide kanten, zijn er door diverse leiders lashkars – burgerlegers – opgezet om de dorpen te beschermen. Het zal echter moeilijk zijn aanvallen van drie kanten te doorstaan – van het Pakistaanse en Amerikaanse leger, en de Taliban.

Hoe Bush en co hun laatste dagen zullen uitzitten, achteroverleunend of met een laatste uithaal, blijft speculeren. Wat echter klip en klaar is, is dat de situatie kritiek is. Zowel McCain als Obama hebben zich voorstander getoond van verdere operaties in Pakistan, ongeacht de wil van de Pakistanen. Duidelijk is dat echte verandering moet komen vanuit sociale mobilisatie, organisatie, en verzet.

Westerse prioriteiten in Afghanistan

De bezetting van Afghanistan duurt inmiddels alweer zeven jaar, en het einde lijkt nog niet in zicht. Ook Nederlandse troepen vechten mee, tegen de wens van zeventig procent van de Nederlandse bevolking in. Alsof dit allemaal nog niet erg genoeg is dreigt er nu ook nog een hongersnood, en westerse landen komen maar mondjesmaat over de toonbank met hulp en geld. Logisch, want onze prioriteiten liggen niet bij de bevolking.

Door Jelle Bruinsma

De New York Times publiceerde gister een artikel onder de titel ‘9 million Afghans facing accute food shortage’, waarin duidelijk naar voren komt waar onze prioriteiten wel liggen. Zoals een enkeling zich nog weet te herinneren viel het westen in 2001 Afghanistan aan ondanks de waarschuwen van meerdere NGO’s dat dit de voedselzekerheid van miljoenen Afghanen in gevaar zou brengen en mogelijk vele doden tot gevolg zou hebben. Nu waarschuwen wederom diverse hulporganisaties voor een acute crisis en geven aan hoe de Afghaanse en bezettende overheden hieraan bij hebben gedragen: ‘Het falen van de Afghaanse overheid en buitenlandse donoren om de voornaamste economische sector, landbouw, te ontwikkelen heeft de problemen verergerd’.

Oxfam waarschuwt dat ‘de tijd op begint te raken om een humanitaire crisis te voorkomen.’ Drie van de voornaamste problemen zijn de ongebruikelijk strenge winter, de stijgende voedselprijzen, en het aanhoudende geweld. ‘In deze 30 jaar oorlog hebben we het nog nooit zo slecht gehad,’ aldus Said Muhammed, een 60 jaar oude boer.

Het Wereldvoedselprogramma (WFP), dat de afgelopen jaren reeds 4,5 miljoen Afghanen moest ondersteunen, moet voor het komende jaar twee keer zo veel, namelijk 9 miljoen, Afghanen helpen om aan voldoende voedsel te komen. Er was echter niet voldoende geld beschikbaar, en Oxfam schreef een aantal weken geleden een brief aan diverse ministers: ‘Als de reactie langzaam of niet voldoende is, dan zouden er grote gezondheidsimplicaties kunnen zijn, inclusief hogere sterfteaantallen en zieken.’

Inmiddels is er, op het laatste moment, geld binnengekomen om de directe gevaren te bestrijden, maar op de lange termijn zijn er onvoldoende middelen beschikbaar. Wel gaat er veel geld naar het zuiden en zuidoosten om tegen opstandelingen te vechten, maar de armste provincies worden genegeerd. Een laatste klacht van diverse organisaties was dat ‘veel van de internationale hulp inefficiënt was (…). Van de 15 miljard dollar aan hulp voor wederopbouw (…) kwam 40 procent terug naar de donorlanden in de vorm van bedrijfswinsten en consultantsalarissen.’ Wederom wordt duidelijk waar onze prioriteiten liggen.

Luchtaanval doodt ruim 100 Afghaanse burgers

Op 22 augustus eiste een Amerikaanse luchtaanval op het dorp Azizabad in West-Afghanistan minstens 100 doden, onder wie 74 kinderen jonger dan 15 jaar. Aanvankelijk sprak de officiële Amerikaanse verklaring van '30 omgekomen Taliban-opstandelingen' en ontkende dat er burgers zouden zijn gedood. De volgende dag organiseerden de dorpelingen een demonstratie, waarbij ze stenen gooiden naar Afghaanse soldaten.

Door Angela Ettema

De bezetting van Afghanistan verkeert in crisis. Een toegenomen aantal aanvallen van opstandelingen op buitenlandse troepen valt samen met groeiende onrust in Pakistan en het conflict tussen Rusland en kandidaat-NAVO-lid Georgië. Deze factoren voeden de angst voor een nederlaag van de bezettingstroepen.

Afghaanse opstandelingen hebben hun controle over de hoofdstad Kabul vergroot. De NAVO geeft toe dat de opstandelingen nu de routes naar Kabul controleren. Daardoor is de NAVO voor toevoer van goederen aangewezen op de onrustige Pakistaanse grensstreek.

Bij een recente aanval van opstandelingen kwamen tien Franse soldaten om. Opstandelingen hebben Kabul bestookt met raketten en dreigen een grootschalige aanval op de stad te beginnen.

NAVO-leiders proberen met bezoeken aan Afghanistan de crisis te bezweren. De Britse premier Brown heeft 4500 extra soldaten toegezegd. Ook de Franse president Sarkozy heeft besloten meer troepen te sturen. Maar volgens een recente opiniepeiling wil 55 procent van de Fransen dat de troepen teruggetrokken worden.

In een eind juni verschenen rapport geeft het Pentagon toe dat de Taliban zich gehergroepeerd hebben. Op 14 juni werden honderden Taliban-gevangenen bevrijd na een bombardement op een gevangenis in Kandahar. Volgens het rapport is in Khost, aan de grens met Pakistan, sprake van succesvolle bestrijding van opstandelingen. Maar ontwikkelingen in Pakistan zelf vertellen een ander verhaal. NAVO-luchtaanvallen op bolwerken van opstandelingen in Pakistan zijn beantwoord met zelfmoordaanslagen op een wapenfabriek in Islamabad, de hoofdstad van Pakistan.

Het sturen van meer troepen verandert niets aan het fundamentele probleem: de meerderheid van de Afghanen wil dat de buitenlandse troepen vertrekken. Een rapport van het Centre for Strategic and International Studies concludeerde onlangs: 'De VS is bezig de oorlog tegen de Taliban te verliezen.'

Maar het antwoord van de VS en de NAVO is slechts meer gebruik van geweld. Volgens gegevens van de luchtmacht zelf is het aantal dagelijkse bombardementsvluchten sinds zomer 2007 enorm toegenomen - met afgelopen juli 68 luchtaanvallen per dag.


Ook Nederland blijft actief betrokken bij de bezetting van Afghanistan. Journalist Arnold Karskens becijferde afgelopen maand dat de Nederlandse missie in Uruzgan maar liefst twee miljoen euro per dag kost. Minister van Middelkoop van Defensie heeft toegegeven dat dit klopt. De eerder niet begrote kosten komen vooral uit de medische verzorging en uitkeringen van veteranen, van wie velen voor het leven arbeidsongeschikt blijven. Maar Maurits Jochems, voormalig NAVO-ambassadeur in Afghanistan, vindt dat Nederland zelfs na 2010 moet blijven deelnemen aan de bezetting.

Pentagon geeft crisis toe

De Afghanen weten het. De soldaten aan de grond weten het. En nu geeft ook het Pentagon het toe: de bezetting in Afghanistan is in crisis.

Door Simon Assaf

Nadat de recentste doden onder Britse soldaten werden aangekondigd, verklaarde minister van Defensie Des Browne op de BBC: ‘We hebben een heel, heel, heel slechte maand achter de rug. Dat komt door een verandering van tactiek van de Taliban. Het vraagt wat vertrouwen, maar mensen moeten geloven dat deze tactiek een consequentie zijn van ons succes, geen signaal dat de Taliban aan de winnende hand zijn.’

Maar het Amerikaanse ministerie van Defensie komt tot een heel andere conclusie. In een rapport aan het Amerikaanse congres afgelopen week, waarschuwt het Pentagon: ‘Het is waarschijnlijk dat de Taliban de spreiding en snelheid van haar terroristische aanslagen in 2008 zal vasthouden en vergroten.’ Volgens het rapport staat de bezettingsmacht tegenover een ‘twee-frontenopstand’. De Taliban heeft zich gehergroepeerd in de zuidelijke provincie Helmand. Ondertussen trekken strijders van opstandige stammen in het Oosten over de Pakistaanse grens het land in. Tot voor kort ging de NAVO prat op haar succes in de strategisch gelegen provincie Khost aan die grens. Nu is de regio opnieuw in handen van het verzet.

Generaal Jeffrey Schloesser, de belangrijkste Amerikaanse commandant in het zuidoosten van Afghanistan, zei dat het aantal aanvallen op zijn troepen ‘in de eerste vijf maanden van 2008 met 40 procent is gestegen’. Amerikaanse defensieminister Robert Gates geeft toe dat de suggestie van een snelle overwinning hol is gebleken. Het Pentagon heeft ook moeten toegeven dat het Afghaanse leger te zwak is om de opstand de kop in te drukken, ondanks zeven jaar training en wapenleveranties ter waarde van honderden miljoenen dollars.

De controle over Khost is van grote symbolische betekenis voor het Afghaanse verzet. De regio is een belangrijke doorgang tussen Pakistan en Afghanistan, en was het centrum van de strijd tegen de Russische bezetting in de jaren tachtig. Na het verlies van Khost hebben de VS druk uitgeoefend op Pakistan om een staakt-het-vuren met de stammen in het noorden te verbreken. Maar dit destabiliseert Pakistan.

De VS stellen een aanval vanuit het noorden voor, terwijl het Pakistaanse leger zou moeten oprukken vanuit het zuiden. De opstandige stammen reageerden onmiddellijk door een aantal belangrijke steden in te nemen en weg te lopen uit de vredesbesprekingen. Nadat de gevechten de belangrijkste noordelijke stad Peshawar bereikten, trok de Pakistaanse regering zich terug.

Europese anti-oorlogsactivisten plannen protest

Afgelopen weekend kwamen ruim 400 anti-oorlogsactivisten bijeen op een Afghanistan conferentie in Hannover. De centrale vraag was hoe de druk op het terugtrekken van de troepen verder opgevoerd kan worden.

Door Maina van der Zwan

De stemming was strijdbaar. Dit was geen praatgroepje, maar een samenkomst van activisten uit heel Europa die toegewijd zijn aan het heropbouwen van de diverse anti-oorlogsbewegingen. De ruggengraat van de conferentie werd gevormd door de nieuwe linkse partij in Duitsland, die Linke. Daarnaast waren er vertegenwoordigers van de vakbeweging, mensenrechtenorganisaties, studentengroepen, ngo’s, religieuze vredesorganisaties en afgevaardigden uit twaalf verschillende landen.

Voor de Duitse anti-oorlogsbeweging was dit een heel belangrijk moment. Duitse troepen zijn voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog uitgezonden en er zijn plannen om de steun aan de Navo operatie uit te breiden. In september beslist het parlement over het uitzenden van speciale commando’s die overal ingezet kunnen worden. Dit terwijl een meerderheid van de bevolking voor terugtrekking is. Daarom is de Duitse beweging nu al aan het mobiliseren voor een massaprotest op 20 september.

Spreker na spreker benadrukte het groeiende anti-oorlogssentiment. Hoe langer de bezetting voortduurt hoe dieper het land zal wegzakken in een geweldspiraal. De wanhopige situatie in Irak is een waarschuwing van formaat. Onlangs zei Navo-baas Jaap de Hoop-Scheffer nog dat ‘Afghanistan Europa’s Irak is’. Dat moet genoeg zeggen over de verantwoordelijkheid die de Europese anti-oorlogsbeweging heeft in het afdwingen van een aftocht. Joseph Gerson, een vooraanstaande woordvoerder van de Amerikaanse vredesbeweging, benadrukte dat zolang een brede coalitie meedoet aan de oorlog tegen Afghanistan, Bush er in eigen land mee weg kan komen dat dit een ‘goede oorlog’ is.

De cruciale vraag blijft hoe een groeiend anti-oorlogssentiment omgezet kan worden in politieke druk. In Duitsland neemt Die Linke het voortouw in het opbouwen en verbreden van protest tegen de oorlog. Norman Paech, parlementslid voor die Linke, riep op om de komende maanden alles uit de kast te halen voor de demonstratie op 20 september.

Ook voor de internationale deelnemers stond een belangrijke mobilisatie op de agenda. In mei 2009 viert de Navo haar zestigjarige bestaan. Gezien de crisis waar ze zich in bevinden zal de situatie in Afghanistan het centrale onderwerp zijn, dit naast verdere uitbreiding en voorstellen om het gebruik van nucleaire wapens vast te leggen in haar ‘veiligheidsstrategie’. Genoeg redenen voor de conferentie in Hannover om plannen te maken voor een massademonstratie en een ‘tegentop’. De voorbereidingen zien er goed uit. Activisten uit Frankrijk anticiperen een grote mobilisatie omdat president Sarkozy onlangs heeft aangekondigd weer een centrale rol in de Navo(-operaties) te willen spelen. In Polen en Tsjechië is het verzet tegen Amerikaanse bases aan het groeien.

De protesten rond de Navo-top in mei zullen een belangrijke krachtmeting worden tussen de pulieke opinie en Westerse krijgsheren. Zestig jaar Navo is zestig jaar van oorlog, massavernietigingswapens en vernietiging te veel. Hoog tijd voor een vervroegd pensioen.

Militairen ontevreden over missie

Op kritische stukjes over missie-Uruzgan op deze site komt soms de merkwaardige reactie: ‘Jullie kunnen er niet over meepraten, want jullie weten niet wat de militairen daar echt meemaken.’ Des te interessanter dus dat de populariteit van de missie is getoetst onder een groep die dat wel weet: de militairen zelf.

Minister Eimert van Middelkoop keek niet blij tijdens de uitzending van NOVA afgelopen vrijdag. Volgens een enquête die NOVA liet uitvoeren onder onder de leden van de militaire vakbonden ACOM, VBM/NOV, NVO en KVMO vindt ruim de helft van de militairen (52 procent) de missie in Afghanistan niet zinvol.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt ook dat bijna driekwart (73 procent) van mening is dat Nederlandse politici geen goed beeld hebben van de situatie in Afghanistan. Bijna zes op de tien zegt dat de media geen getrouw beeld geven van de missie. Verder meent ruim de helft (53 procent) dat de rustperiode tussen twee missies te kort is. Ook de gebrekkige uitrusting waarmee ze op pad worden gestuurd was voor veel militairen reden voor onvrede.

Tot slot werden de militairen ook gevraagd naar hun mening over de politieke steun die het kabinet Balkenende I gaf aan de oorlog in Irak. Ruim de helft (52 procent) gaf aan voor een onderzoek naar de besluitvorming rond de inval in Irak te zijn.

Bekijk hier de uitzending van NOVA waarin de resultaten van het onderzoek aan minister Van Middelkoop worden voorgelegd.

Van Middelkoop brengt beschaving

De trap van het Academiegebouw aflopend zie ik tot mijn schok, maar niet verbazing, dat de universiteit vandaag een oorlogscrimineel heeft ontvangen. Eimert van Middelkoop, minister van defensie, is net klaar met het geven van een lezing en staat nog wat te praten met de opgetrommelde pers.

Door Jelle Bruinsma

Toevalligerwijs was ik de afgelopen dagen druk bezig met het verspreiden van het dagblad de Pers van maandag 5 mei. Daarin geeft oorlogsjournalist Arnold Karskens in twee artikelen weer wat de realiteit op de grond is in Uruzgan. Karskens is de enige Nederlandse journalist die op eigen houtje naar de gebieden is afgereisd waar onze jongens militair actief zijn. De rest van het journaille doet slechts aan embedded-journalistiek, onder censuur van Defensie.

Met de Pers opengeslagen (met de kop ‘U heeft mijn familie gedood.’) benader ik van Middelkoop met de vraag wanneer deze mensen excuses en compensatie krijgen. Wanneer worden de nabestaanden gecompenseerd voor het verlies van (soms al) hun dierbaren? Wanneer krijgen zij te horen dat wij spijt van onze misdaden hebben? Wanneer krijgen zij geld om hun huizen weer op te bouwen en hun veestapels vervangen? De minister reageerde in eerst instantie afwijzend, en diverse mensen (bodyguards van Defensie of de RuG?) probeerden mij weg te duwen. Na veel geschreeuw beloofde van Middelkoop mij vijf minuutjes. Die vijf minuutjes vonden echter achter gesloten deuren plaats, de pers mocht niet aanwezig zijn.

In dit verder oninteressante gesprek reageerde van Middelkoop zoals het een minister betaamt, namelijk ontwijkend. Op specifieke zaken kon hij niet ingaan. Bovendien, suggereerde hij, Karskens kon je toch ook niet helemaal vertrouwen. (Het Ministerie van Defensie uiteraard wel). Daarenboven moest ik de schuldvraag toch niet zo zwart/wit stellen. De Taliban vermoordt mensen, wij maken slechts ‘per ongeluk’ burgerslachtoffers. Ik vroeg me af in hoeverre de nabestaanden van de slachtoffers dit ‘inzagen’. Zouden zij, zoals de Nederlandse burgers dat zo goed kunnen, begrijpen dat het platbombarderen van een heel dorp een ongelukje is?

Het Openbaar Ministerie bestudeert op dit moment nog de acties in Chora, maar is daar al een jaar mee bezig. Zou het OM Sultan Jan Mohammed reeds hebben ondervraagd? Hij verloor bij bombardementen die door Nederlandse troepen werden aangevraagd zijn vrouw, acht kinderen, veel kleinkinderen en aangetrouwde familie: 22 in totaal. Volgens Karskens wil Jan Mohammed ‘graag getuigen in een Nederlandse rechtszaak tegen de schuldigen. ‘Staat het in uw wet dat je onschuldigen mag doden? Nadat ze onze families hadden omgebracht, vroegen ze ons zelfs niet om vergiffenis.’

Na afloop van het onbevredigende gesprek werd mij door meerdere mensen verweten dat ik dit niet op een geciviliseerde manier aanpakte. Ze hebben wellicht gelijk. Onze beschaving is o zo geweldig. Onze ‘geciviliseerde’ helikopters schieten zeer ‘geciviliseerde’ raketten af. Amanullah (60) heeft mogen kennisnemen van onze civilisatie. Toen zijn dorp Kakrak ‘geciviliseerd’ werd door onze gevechtshelikopters rende hij met zijn gezin het huis uit. ‘Ik was met mijn gezin, maar ze waren jonger en ze liepen harder. Ik zocht beschutting en liet me vallen tussen het gewas op de akker.’ Zijn familie hoopte veilig en uit het zicht te zijn onder een boom. Maar zo simpel gaat dat niet. Onze techniek stelt ons in staat elk schuilend ‘terroristenkind’ te vinden. De tweede ronde bommen zorgde ervoor dat Amanullah onze ‘civilisatie’ niet snel zal vergeten: zijn familie werd samen met andere mensen en de boom uiteengereten door onze raketten. Met groeten uit Nederland.

De twee artikelen van Arnold Karskens staan online: kijk hier en hier

Het ministerie licht ons voor

Met de vijand gaat het altijd slecht, en met onze jongens gaat het altijd goed. Dat is één van de gouden wetten van de oorlogspropaganda. En ook als het wel eens minder goed gaat aan onze kant, komt dat niet omdat de vijand sterker, slimmer of efficiënter is geworden. Dat druist namelijk in tegen regel nummer 1: met de vijand gaat het altijd slecht. Problemen aan onze kant zijn altijd een ongelukkige samenloop van omstandigheden.

Door Pepijn Brandon

Om deze belangrijke principes te laten doordringen bij de Nederlandse bevolking, heeft het Ministerie van Defensie in de loop der tijd een geheel eigen stijl van communiceren ontwikkeld. Een paar recente ontwikkelingen kunnen daarvoor als illustratie dienen.

Op 8 april kondigde commandant in Uruzgan Richard van Harskamp aan dat de Nederlandse troepen in de komende tijd niet zullen proberen het gebied dat onder hun controle valt uit te breiden. Net als vorig voorjaar, toen de opmars van de Nederlandse militairen ook al werd stopgezet in grofweg hetzelfde gebied, is dit geen einde aan de strategie van de ‘inktvlek’. Vorig jaar stopten de troepen met hun offensief om de inktvlek te ‘verdiepen’. Dit jaar gaan ze de inktvlek ‘verdonkeren’.

Volgens de commandant hebben de Nederlandse troepen ‘contact’ met tachtig procent van de bevolking binnen de inktvlek. Dat contact moet eerst uitgebreid worden, voordat er sprake kan zijn van nieuwe offensieven. Op 16 april besloot het ministerie dertig tot veertig extra militairen plus tien pantservoertuigen naar Uruzgan te sturen. Natuurlijk niet omdat de Taliban sterker wordt binnen de verdonkerende inktvlek, maar juist om troepen vrij te maken om de controle te verstevigen. Dat moet vooral gebeuren rond Deh Rawod en de Baluchi-vallei. In deze delen van de inktvlek kunnen we de komende periode dus extra ‘contactmomenten’ met de bevolking verwachten.

Al die extra militairen voor de missie met de meeste Nederlandse doden sinds de Korea-oorlog hebben uiteraard nauwelijks effect op de slagkracht van het Nederlandse leger. De oproep van aftredend opperbevelhebber Dick Berlijn om de dienstplicht opnieuw in te voeren was ook niet ingegeven door een teruglopend aantal nieuwe rekruten. Berlijn maakte deze opmerking meer terloops, omdat hij denkt dat dienstplicht goed is voor de moraal, het normbesef en de lichamelijke oefening van de Nederlandse jeugd.

De zestien doden dit tot nu toe vielen zijn overigens voor de helft het resultaat van ongelukjes, niet van acties van de Taliban. Want, zoals we weten, de vijand boekt nooit successen. De dood vanochtend vroeg van twee militairen, vlakbij Kamp Holland, onder wie de zoon van de nieuwe opperbevelhebber, was dan ook helemaal geen teken van problemen binnen de inktvlek. Het was een toevalstreffer voor de Taliban, geen gerichte operatie. De vijand voert namelijk nooit gerichte operaties uit. Dat doen alleen de slimme, efficiënte, sterke en triomferende Nederlandse troepen, onder de bezielde en godsvruchtige leiding van Eimert van Middelkoop.

Wie al deze verklaringen onlogisch en onwaarschijnlijk vindt, lijdt in de ogen van het ministerie van Defensie aan een gebrek aan patriottisme. Wie ze wel logisch en waarschijnlijk vindt, lijdt in de ogen van deze auteur aan een gebrek aan realiteitszin en waarnemingsvermogen.

Update Uruzgan

Het kabinet probeert voorzichtig te lobbyen om van deze onheilsmissie in 2010 af te komen door Duitsland via zogenaamd wederopbouwwerk in een oorlog te betrekken. Arnold Karskens maakte hiervan in februari melding.

Door Hans Lammers

Minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking maakte in december bekend dat de Duitse Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit GTZ de belangrijkste ontwikkelingsprojecten in Uruzgan krijgt toegewezen. De organisatie kreeg 34 miljoen euro voor de aanleg van wegen, aan landbouwontwikkeling en aan capaciteitsopbouw voor regionaal bestuur. Volgens Karskens is dit het hoogste bedrag dat door Nederland ooit gegeven is aan een niet-gouvernementele ontwikkelingsorganisatie (NGO) in Afghanistan.

Willem van der Put directeur van de gezondheidsorganisatie HealthNet, die al jaren actief is in gebieden getroffen door rampen en oorlogen zei hierover: ‘We zijn in Uruzgan de enige organisatie werkzaam buiten het hek. Wij hebben de expertise en de know how. GTZ heeft nog nooit een project uitgevoerd in het zeer onrustige zuiden. GTZ en infrastructuur is een grap, die hebben nog nooit een steen opgeraapt en weer neergelegd. De claim dat GTZ ervaring heeft met werk in de regio en vooral met infrastructuur, die Koenders maakte, klopt niet.’

Nederlandse Unembedded journalisten zoals Arnold Karskens en Antoinette de Jong zijn bijna de enige journalisten waar defensie geen grip op heeft. Zo was het ook Karskens die door gesprekken met ooggetuigen en nabestaanden van slachtoffers aantoonde dat het Nederlandse leger tegen de Geneefse Conventies is ingegaan door de burgerbevolking niet voortijdig te waarschuwen over beschietingen met zwaar geschut en vanuit de lucht.

Hoe gekleurd het beeld is dat via embedded journalisten de wereld in gebracht wordt, blijkt onder andere uit een onderzoek dat Janet van Klink presenteerde in de NRC. Zij onderzocht tweehonderd krantenartikelen over Uruzgan. Het bleek dat de meeste embedded artikelen slechts één informant hebben. Bovendien wordt in 90 procent van de verhalen ten minste één militaire bron gebruikt, zoals soldaten, bevelhebbers en vertegenwoordigers van de NAVO. Niet-embedded verslaggevers maken daarentegen van meer verschillende soorten informanten gebruik, naast militairen vooral ook vertegenwoordigers van (internationale) organisaties, de Afghaanse overheid en burgers. De artikelen, waarin voornamelijk het werk van de militairen wordt beschreven bleken veel positiever over de missie te berichten

Een groot deel van de Nederlandse bevolking prikt hier al doorheen. Zo is het vertrouwen in een Nederlandse militaire overwinning de laatste maand sterk gedaald, meldt het ministerie van Defensie. Nog maar eenderde van de Nederlanders verwacht succes in de strijd tegen de Taliban, het laagste percentage ooit. Ook denkt minder dan eenderde dat er nog sprake is van een opbouwmissie.

Meer nieuws over Uruzgan vind je in het nieuwste nummer van de Socialist

Escalatie vanuit de lucht

De Verenigde State escaleren hun oorlog tegen Afghanistan vooral door middel van steeds heviger luchtaanvallen. Een rapport van het Center of Stategic and International Studies laat dat zien. Aan de hand van een handvol grafieken en een tabel is dat zichtbaar te maken.

OIF is Operation Iraqi Freedom, de Amerikaanse oorlogvoering in Irak. OEF is Operation Enduring Freedom, de Amerikaanse oorlog in Afghanistan.

Hierboven de grafiek voor Irak. Hieronder die voor Afghanistan. Het beeld spreekt nogal voor zichzelf.
Gevonden via de linkse weblogs Heathlander en Lenin's Tomb, waar je meer gegevens, achtergronden en verwijzingen kunt vinden.

Actie bij kamerdebat: Steun Afghanistan - Stop de oorlog!

Voor het Tweede Kamergebouw in Den Haag is vandaag gedemonstreerd tegen verlenging van de Nederlandse missie in Uruzgan, vlak voordat het kamerdebat begon. De demonstranten wezen erop dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking volgens diverse opiniepeilingen tegen verlenging is.

De actie werd georganiseerd door Comite Troepen Terug uit Afghanistan, een samenwerking van SP, GroenLinks, Coalitie Stop de Oorlog en Platform tegen de Nieuwe Oorlog. Op het symbolische tijdstip van 5 voor 12 droegen verschillende sprekers korte verklaringen voor.

Bart Griffioen van Coalitie Stop de Oorlog verklaarde: 'Bijna twee jaar geleden stonden we hier ook op het Plein, en we waarschuwden toen al: Nederlandse militaire steun in Afghanistan aan de 'oorlog tegen terreur' zal geen opbouwmissie kunnen zijn. Het zal het leven bedreigen van zowel Afghanen als Nederlanders, en het land verder in vlam zetten. Helaas kregen we gelijk. Van opbouw komt niets terecht. Afghanistan is onveiliger dan voorheen. Het Afghaanse verzet tegen de buitenlandse bezetter groeit met de dag. Honderden burgers kwamen om door NAVO-optreden. En het bloedbad in Chora bewijst dat ook Nederland schuldig is aan oorlogsmisdaden.

'Toch wil het kabinet verder. En opnieuw horen we de retoriek over veiligheid en stabiliteit. Maar wie zou die leugens nog geloven? Hoeveel bommen laat Nederland in de komende drie jaar nog vallen? Hoeveel militairen moeten nog sneuvelen voor Balkenendes loyaliteit aan Washington? Laat Den Haag luisteren naar wat de bevolking in grote meerderheid uitspreekt. Laat de Afghanen niet in de steek: stop deze oorlog. Geen steun aan Bush, haal de troepen naar huis!'

Tweede Kamerlid Harry van Bommel van de SP maakte zich voorafgaand aan het debat overigens geen illusies. 'De uitkomst staat al vast: Nederland zal langer blijven.' Tijdens het debat dat de Kamer later voerde, lieten de demonstranten ook van zich horen. Een groepje van zes zogenaamde 'Raging Grannies' van Vrouwen voor de Vrede zong een protestlied tegen de militaire missie, waarin ze voorstelden om het geld van de missie zónder militairen naar Uruzgan te sturen. Op verzoek van de voorzitter werden zij de zaal uit geleid door de bodes.

Zie voor foto's en verwijzingen ook de website van Stop de Oorlog zelf.

Wederopbouw op afstandsbediening

Staatssecretaris Van der Knaap van Defensie wil dat Nederland enkele tientallen JASSM-kruisraketten aanschaft. Daarmee moeten dan F16-straaljagers worden uitgerust.

De JASSM kost 300.000 euro per stuk. Dat blijkt uit een eerdere studie, maar officieel mogen wij dat niet weten, want kosten van de raket en de bijbehorende infrastructuur en apparatuur zijn 'commercieel geheim'. Tot zover het democratische beginsel van de openbaarheid van bestuur.

De eerdere studie repte van 27 miljoen in totaal, wat neer zou komen op pakweg 90 van die kruisraketten. Kennelijk heeft het kabinet een pot met overtollig geld waaruit ze voor dit soort projecten kan graaien. Dat is nieuws dat actievoerende docenten de komende tijd als muziek in de oren zal klinken.

Het moment van de aankondiging is pikant: de staatssecretaris staat op het punt om te vertrekken, hij wordt burgemeester van Ede. Zijn opvolger, Jack de Vries, mag het besluit proberen te verkopen, Coalitiepartij PvdA heeft al bedenkingen: ‘We kijken in beginsel hetzelfde tegen de JASSM aan als toendertijd tegen de Tomahawk.’ We wachten gespannen af of er van deze scepsis meer over zal blijven dan bij de besluitvorming over de Uruzgan-missie.

Wat gaat het Nederlandse militaire apparaat met die raketten doen? Algemeen bekend is immers dat het Nederlandse leger er is voor humanitaire en andere vredelievende missies. Eerder dit jaar nog besloot minister Van Middelkoop geen Tomahawks te kopen 'omdat de Nederlandse krijgsmacht toch nooit zou deelnemen aan conflicten 'met een hoog geweldsniveau'. Blijkbaar is dat taboe op een 'hoog geweldsniveau' inmiddels verleden tijd. Overlevenden van het met een Nederlandse houwitser weggeschoten Afghaanse dorp Chora hadden dat ongetwijfeld al in de gaten. Of moeten we deze raket zien als onderdeel van een nieuw strategisch concept: wederopbouw op afstandsbediening?

Operatie Uruzgan een 'moordmissie'

Het mocht geen alternatieve hoorzitting heten, maar dat was het wel. Gisteren organiseerde comite Troepen Terug uit Afghanistan op initiatief van de SP en Groenlinks in de Tweede Kamer een aanvullende hoorzitting over de Nederlandse missie in Uruzgan.

Door Judith de Jong

Kritische geluiden in de Tweede Kamer over de Nederlandse inzet in Afghanistan hoor je niet vaak en zeker niet tijdens officiële hoorzittingen over dit onderwerp, zoals degene die vandaag in Den Haag wordt georganiseerd. Daarom was het ook uitzonderlijk om gisteren sprekers bij elkaar te zien die stuk voor stuk kritisch waren over die Nederlandse inzet. De duidelijkste uitspraken kwamen van oud-minister Jan Pronk en journalist Arnold Karskens.

Het beeld dat de sprekers schetsten van de situatie in Afghanistan is grimmig. De aanwezigheid van de buitenlandse troepen heeft de bevolking niet geholpen, de veiligheid is afgenomen, van ontwikkeling is geen sprake en doorgaan op deze weg is zinloos, zo luidt de conclusie. Journalist Karskens: ‘Wat daar gebouwd is, is ondanks de Nederlandse aanwezigheid, niet dankzij. Er is meer afgebroken dan opgebouwd.’

Karskens schat het aantal burgerslachtoffers waar Nederland mede voor verantwoordelijk is vijf keer hoger dan het aantal slachtoffers dat de Taliban heeft gemaakt. Karskens deed alternatief onderzoek naar de slachting die door Nederland werd aangericht in Chora in juni, waarbij tussen de 70 en 80 burgerslachtoffers vielen: ‘Je zou bijna zeggen: het is geen vredesmissie, het is geen vechtmissie, het is geen opbouwmissie, het is een moordmissie geworden.’

De sprekers gaven de Tweede-Kamerleden ook alternatieven mee. Pronk ziet de oplossing in vredesonderhandelingen met alle partijen, dus ook met de Taliban. ‘Dit is een nationale beweging, die kun je niet gelijkstellen aan Al-Qaida’, benadrukte Pronk. Door haar verzet tegen buitenlandse overheersing kan de Taliban rekenen op veel steun onder de bevolking. Daarom: ‘De Taliban kunnen niet worden verslagen’. Komen dergelijke onderhandelingen er niet, dan wordt de operatie in Afghanistan een ‘mission impossible’. Pronk: `Wanneer niemand bereid is tot een andere politieke opstelling, dan kunnen we het de Nederlandse militairen niet aandoen om daar naartoe te gaan. Dan worden ze gebruikt in het kader van een uitzichtloze missie.’

Karskens is het meest uitgesproken in zijn advies aan de Tweede-Kamerleden: ‘Wil je de NAVO steunen en wil je knokken, dan moet je blijven. Wil je het beste voor de lokale bevolking, pak dan je spullen en ga weg.’

Lees hier de resultaten van Karskens' eigen onderzoek.

Audiofiles van de diverse bijdragen op de hoorzitting zijn hier te vinden.