Wie haat zaait...

Het gebouw van de Turkse vereniging in Veendam is dit weekend beklad met neo-nazistische leuzen. Ook de naastliggende moskee werd beklad. In Veendam werd Wilders' PVV bij de Europese Verkiezingen met 17 procent van de stemmen de tweede partij. In de uitzending van Netwerk vanavond het bericht dat een op de drie moslims weg wil uit Nederland vanwege de grote steun voor Wilders.

Lessen trekken na een nederlaag

Gisteren boekte Geert Wilders zijn grote succes. Maar zijn opmars is te stoppen.

Door Pepijn Brandon

PVV-fractielid Bosma omschreef zijn partij op een bijeenkomst in Rotterdam als ‘een kleine knokploeg die iedere dag de Kamer binnenloopt’. Een paar dagen later kwam de PVV in diezelfde stad als grootste uit de bus, net als in ruim 80 andere gemeentes. De fractievoorzitters van de linkse partijen spraken plichtmatig hun felicitaties uit voor de winnaar. Ze hebben nog altijd niet begrepen dat die knokploeg tegen hen gericht is.

Niet links, maar extreem-rechts profiteerde van de angst en onvrede die worden opgeroepen door economische crisis, bezuinigingen en het anti-democratische en neoliberale beleid van de EU. Natuurlijk, maar 36 procent van de kiezers geloofde dat het zin had om naar de stembus te gaan. En bij gebrek aan een alternatief geluid tegen het Europa van de grote ondernemingen en de bureaucraten, lukt het Wilders om een groot deel van de Nee-stemmers tegen de Europese Grondwet van een paar jaar geleden achter zich te krijgen.

Maar het slechtste wat we nu zouden kunnen doen, is deze punten te gebruiken als excuus om onszelf een rad voor de ogen te draaien. De Europese Verkiezingen zijn een krachtsmeting voor de politieke verhoudingen in Nederland. Die krachtsmeting heeft links verloren. Het enige goede nieuws is dat de regering verder is verzwakt. Vertaald naar Tweede Kamerzetels zouden het CDA en de PvdA samen 24 zetels verliezen. De mythe dat de kiezers ‘crisisbezweerder’ Bos zouden belonen in de stembus is gesmoord tussen stijgende werkloosheidscijfers en dreigende bezuinigingen.

Maar de krachtsmeting vertelt ons ook wie voorlopig met deze onvrede aan de haal gaat. Het was beschamend om gisteren de vreugde te zien bij Femke Halsema omdat ze eindelijk een keer de SP de loef kon afsteken. En net zo beschamend was de houding van Agnes Kant, die zichzelf ‘weer in het rijtje winnaars’ plaatste. Een paar tienden van procenten won de partij ten opzichte van de vorige Europese Verkiezingen. Maar vergeleken met de vorige landelijke verkiezingen haalde ze 11 in plaats van 25 zetels. Dat zijn aantallen die vragen om serieuze politieke analyse, niet om een cijfermatige goocheltruc.

De Europese Verkiezingen hebben de contouren duidelijk gemaakt van de politieke strijd in Nederland voor de komende jaren. De ineenstorting van het politieke centrum, van de PvdA tot de VVD, gaat onder invloed van de economische crisis versneld door. Het nieuwe populistische rechts, dat bastaardkind van de gevestigde politiek, heeft lessen geleerd van de mislukkingen van de LPF en Verdonk. Wilders heeft hun programma geradicaliseerd, en bouwt uit de brokstukken een samenhangende beweging onder zijn ijzeren regie.

De strategie die links daar tot nu toe tegenover heeft gesteld – of vooral het gebrek daaraan – heeft gefaald. Twee momenten waren hiervoor symbolisch. Het ene was het uitkomen van Fitna anderhalf jaar geleden. Terwijl een brede coalitie van anti-racistische organisaties opriep tot een manifestatie op de Dam, besloten de linkse partijen onder aanvoering van de SP tot een volledige boycot. Drieduizend mensen protesteerden desondanks, maar de boycot bepaalde het beeld.

De centrale argumenten om weg te blijven waren dat ‘Wilders teveel aandacht zou krijgen’, en dat een Kamerlid in de Kamer bestreden hoort te worden en niet op straat. We hebben gezien hoeveel de linkse partijen aan dat bestrijden hebben gedaan. Daarvoor betalen ze nu de prijs. De enige politicus die systematisch weerwoord gaf aan Wilders was Alexander Pechtold. Niet links, maar zijn neoliberale D’66 won gisteren stevig. In het traditioneel linkse Amsterdam werd D’66 de grootste partij.

Het tweede doorslaggevende moment kwam toen Wilders’ knokploeg wegliep uit de Tweede Kamer tijdens het debat over de crisis. Het was een symbolisch keerpunt voor de profilering van de PVV als tegenstander van het sociaal-economische beleid van het kabinet. Zonder dat profiel zou de partij veel moeilijker doordringen in bredere lagen van de samenleving. Wilders’ oppositie is theater. Zijn eigen economische beleid is een grotere aanval op de belangen van zijn kiezers dan dat van het kabinet. Maar zolang links niet de leiding neemt in het organiseren van een tegenbeweging, lijkt het theater van Wilders the only show in town.

We kunnen het tij keren. Maar dat kan alleen als we kiezen voor een fundamenteel andere strategie. Een grote meerderheid van de bevolking heeft nog altijd niet op Wilders’ anti-islamracisten gestemd. Die meerderheid moet een stem krijgen. In de Tweede Kamer, maar vooral ook op straat. Alleen zo bouwen we het zelfvertrouwen op dat nodig is om Wilders tot staan te brengen. Tegelijkertijd moeten we de basis leggen voor een strijdbaar links, dat afrekent met het heersende electoralisme en de passiviteit. Wilders’ kiezers serieus nemen betekent laten zien dat de man die zegt voor hen op te komen een bedrieger is. Solidariteit in plaats van onderlinge haat is de basis is om te vechten tegen crisisbeleid, en die solidariteit moet georganiseerd worden. Links moet daar vandaag nog mee beginnen.

4 juni was een zwarte dag. Maar die zwarte dag zou een positief gevolg kunnen hebben, als we de nederlaag onder ogen durven zien en deze lessen leren.

Niet regeren met Wilders?

Het uitsluiten van regeren met Wilders door de SP en de PvdA heeft geleid tot een groot debat. Socialisme.nu gaat in op vier vragen die daarin steeds terugkeren.

Is Wilders het slachtoffer van een ‘cordon sanitaire’?

Verre van dat. Wilders presenteert zich graag als de outsider. Maar terwijl de verkiezingen nog ver weg zijn, hebben zowel de VVD als het CDA inmiddels al verklaard dat ze wel met hem willen regeren. Daarmee heeft Wilders zijn rechtse gruwelkabinet al bijna rond. Buiten de Tweede Kamer wordt Wilders ondertussen behandeld alsof hij de premier van Nederland is. Sinds Maurice de Hond de PVV virtueel tot grootste partij benoemde, is Wilders de lieveling van de Nederlandse media.

Dat juist VVD en CDA zich bereid verklaarden om met Wilders in zee te gaan is geen verrassing. Wilders heeft de grootste raakvlakken met de gevestigde partijen op rechts. Uit een onderzoek van TNS-NIPO van begin dit jaar bleek bijvoorbeeld dat de meeste kiezers die nu overwegen om Wilders te stemmen eerder VVD (34 procent) of CDA (20 procent) stemden. Ook uit analyse van ruim drieduizend stemmingen in de Tweede Kamer sinds 2006 bleek het rechtse profiel van de PVV heel duidelijk. In tien procent van de stemmingen had Wilders zelfs alleen Verdonk of Rutte als bondgenoten naast zich.

Wat betekent ‘de kiezer serieus nemen’ eigenlijk?

Volgens Wilders tonen de linkse partijen ‘minachting voor zijn kiezers’ door nog voor de verkiezingen te verklaren niet met hem te willen regeren. Maar een kabinet wordt gevormd door een overeenkomst tussen partijen. De PvdA van Den Uyl won in 1977 de verkiezingen, en toch hielden de rechtse partijen haar buiten de deur. En na de gigantische doorbraak van de SP bij de vorige verkiezingen werd die partij buitengesloten door de PvdA en het CDA, omdat de SP niet bereid was door de knieën te gaan over het parlementaire onderzoek naar de Irak-oorlog en de versoepeling van het ontslagrecht.

Dat de linkse partijen zich helder uitspreken tegen regeren met de PVV zorgt er juist voor dat kiezers weten waarvoor ze stemmen. Hoe serieus zouden linkse partijen hun eigen kiezers nemen, als ze niet zouden uitsluiten dat ze een kabinet zouden vormen met een extreem-rechtse partij?

Maakt hem uitsluiten Wilders niet alleen maar sterker?

Wilders weet het door hem zelf gecreëerde imago van een underdog goed uit te buiten. Maar dat is nog geen argument om zijn ideeën dan maar niet te bestrijden. Juist dat laatste is in de afgelopen jaren veel te weinig gebeurd. Eerst was het argument dat je Wilders simpelweg moest negeren. Dat pakte desastreus uit. Vervolgens zeiden de linkse partijen dat je Wilders vooral in de Tweede Kamer moet bestrijden. Maar in plaats daarvan pasten ze zich juist aan hem aan. De PvdA koos een harde lijn over integratie, en slachtofferde daarvoor zelfs een eigen minister. En de houding van de SP wordt goed samengevat door de uitleg van Agnes Kant waarom regeren met Wilders is uitgesloten: ‘We delen de zorgen over de overlast van Marokkaanse jongeren en we moeten daar ook hard tegen optreden. Maar Wilders wil mensen het land uitzetten. Dat gaat ons te ver.’

Dit is koren op de molen van Wilders. Door steeds te doen alsof Wilders wel de juiste analyse heeft van de problemen en alleen met wat te extreme oplossingen komt, lijkt het alsof niet regeren met Wilders een kwestie van stijl is. Precies daardoor kan Wilders volhouden dat hij de buitenstaander is die vecht tegen de insiders. Maar Wilders’ analyse van de problemen zelf deugt niet. En dit zeggen tegen zijn kiezers is geen blijk van minachting. Ze behandelen als kleine kinderen die niet in staat zijn om zelf na te denken en die je daarom naar de mond moet praten, dat is minachting.

Kan de opmars van Wilders gestopt worden?

De belangrijkste vraag is niet of de linkse partijen regeren met Wilders uitsluiten. Voor die linkse partijen zou dat vanzelfsprekend moeten zijn. De belangrijkste vraag is of Wilders’ opmars kan worden gestopt, zodat de kans dat we straks hier in Nederland een regering hebben met daarin een variant op Haider, Dewinter of Lieberman definitief is uitgesloten.

Om Wilders te stoppen is het nodig hem te ontmaskeren. Kant heeft daarom gelijk als ze zegt er een kloof is tussen Wilders’ neoliberale politiek en de belangen van veel van zijn kiezers. Maar de SP maakt een grote fout door te denken dat het genoeg is om te vechten tegen Wilders’ rechtse standpunten op sociaal-economisch terrein. Want ondertussen bindt hij zijn kiezers aan zich door het gif van nationalisme en vreemdelingenhaat. Hem bestrijden op het ene terrein maar met hem meebuigen op het andere, zal zijn opmars alleen maar verder voeden. Een principieel links geluid eindigt dan ook niet met het uitsluiten van een regering met Wilders. Het echte gevecht begint daar pas.

VN-top racisme getorpedeerd

De VN-conferentie tegen racisme is veranderd in een diplomatiek circus. De Nederlandse minister Maxime Verhagen speelde een hoofdrol bij het voorkomen dat de top tot resultaten kon komen.

‘In zijn gedrag en repressiemethodes begint Israël meer en meer te lijken op apartheid-Zuid-Afrika op zijn hoogtepunt – en het overtreft zijn gewelddadigheid, de verwoesting van huizen, verwijdering van gemeenschappen, doelgerichte moorden, bloedbaden, gevangenneming en marteling van tegenstanders, collectieve straffen en agressie tegen buurstaten.’

Dit citaat komt niet uit een verklaring van de VN-racismetop die gisteren begon in Genève. Na grote druk van westerse landen, waaronder Nederland, is uit die verklaring elke nieuwe directe verwijzing naar Israël geschrapt. Het citaat komt uit een speech die vlak na de oorlog in Gaza werd gehouden door Ronnie Kasrils, veteraan van de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika en meermaals minister onder Nelson Mandela en Thabo Mbeki. Voor hem, zoals voor veel andere leiders van Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen die weten wat racisme en westers kolonialisme in de praktijk betekend heeft, was het een vanzelfsprekendheid dat de slotverklaring van de VN-racismetop een veroordeling van Israël zou bevatten.

Maar het liep anders. Een maandenlange campagne van verdachtmakingen had een normaal verloop van de VN-top al van tevoren onmogelijk gemaakt. Negen westerse landen besloten uiteindelijk de conferentie te boycotten, een besluit waartoe Nederland en de VS het voortouw namen. Alle landen die besloten tot een boycot hebben zelf een lange geschiedenis van geïnstitutionaliseerd racisme – over de grenzen als koloniale macht, en binnen de grenzen tegenover de eigen minderheden. Ondanks dat eisten zij het recht voor zichzelf op om vooraf de geplande verklaringen van de conferentie uitgebreid te censureren.

Het besluit tot een boycot werd zelfs niet teruggedraaid toen de andere betrokken landen zich bereid toonden voor de VS, Nederland en vooral Israël onaangename passages te schrappen. Niet alleen in de officiële verklaringen, maar ook in de bijdrages vanuit de zaal zou kritiek op Israël achterwegen moeten blijven. Een groot aantal westerse diplomaten van landen die de conferentie niet boycotten liepen gisteren alsnog demonstratief weg toen tijdens een speech van de Iraanse president Ahmedinedjad bleek dat deze eis onhaalbaar was.

De weigering om kritiek op zionisme te accepteren vormde de hoofdmoot in alle comotie. Maar de leidende rol van Nederland in het torpederen van de VN-top over racisme heeft niet alleen te maken met de kritiekloze steun van de huidige regering aan Israël. Verhagen zette zich ook in tegen passages die tegen de zere schenen aan zouden kunnen schoppen van islamofobe politici aan het thuisfront. Zo protesteerde hij tegen de passage in de slotverklaring waarin wordt ‘bevestigd dat het propageren van op nationale afkomst, ras of godsdienst gebaseerde haatgevoelens die aanzetten tot discriminatie, vijandigheid of geweld, bij wet wordt verboden.’ Een formulering die letterlijk afkomstig is uit een VN-verdrag over racisme dat ook door Nederland werd ondertekend.

Als een land als Iran zichzelf buiten VN-verdragen en VN-conferenties plaatst, wordt het door minister Verhagen over het algemeen behandeld als een paria. Maar zodra de kans bestaat dat een VN-conferentie zich zou uitspreken over Nederland, de VS of Israël, leidt Verhagen de uittocht. Het idee dat universele mensenrechten zoals bescherming tegen discriminatie en racisme ook echt voor iedereen gelden, staat hem blijkbaar niet helemaal aan.

Antwoorden op anti-moslimbeeldvorming

Afgelopen weken zijn er een aantal initiatieven genomen die de strijd aanbinden met de negatieve en eenzijdige beeldvorming over moslims. Hans Lammers sprak met betrokkenen.

Student Hassan Azehaf maakte samen met zijn vrienden de documentaire Islamofobie: loos alarm waarin wordt uitgelegd hoe het komt dat het beeld rond moslims verslechterd is en welke rol de media hierin spelen: ‘Het is op het moment een hype om negatief te berichten over de islam. In onze documentaire wordt dat onder andere verklaard uit het feit dat vanwege kijkcijfers en geld de media eerder uit zijn op sensatieberichtgeving. Hierbij geldt de regel: goed nieuws is geen nieuws. Daarom zie je overwegend laagopgeleide moslims aan het woord komen of radicale imams of anti-moslimgeleerden.’

Bij de première van de film waren 160 mensen aanwezig die enthousiast reageerden, vertelt Hassan. De documentaire blinkt uit door de combinatie van de indringende muziek, de mooi geschoten beelden en de persoonlijke benadering van de makers. Zo wordt de kijker begeleid aan de hand van een anonieme verteller die openhartig spreekt over zijn worsteling met de negatieve beeldvorming rond moslims en zijn zorgen over de afstandelijkheid die dit onder mensen creëert.

Vanuit een soortgelijke persoonlijke ervaring richtte Nora el Jebli samen met anderen de ‘poldermoslimabrigade’ op om discriminatie op de arbeidsmarkt tegen te gaan. El Jebli ondervond na haar afstuderen bij het zoeken naar een baan veel weerstand van werkgevers tegen haar hoofddoek. Toen ze van vriendinnen en studiegenoten hoorde dat ook zij werden afgewezen besloot ze om in actie te komen. El Jebli zette een kerngroep op en organiseerde een conferentie waarbij onder andere de FNV en stichting Artikel 1 betrokken werden.

Inmiddels hebben zich negentig moslima’s aangemeld om mee te doen of op de hoogte gehouden te worden. Nora: ‘Een van de ideeën is om bij werkgevers langs te gaan om erachter te komen waar de angst voor de hoofddoek vandaan komt. Misschien dat we daarna cursussen kunnen geven of aan bepaalde voorlichting kunnen doen. De hoofddoek wordt gezien als vrouwenonderdrukking, maar ik ben tegen alle vormen van onderdrukking. Ik vind het juist onderdrukkend als ik moet dragen wat de werkgever wil dat ik draag.’

Radi Suudi ziet voor zichzelf en zijn medeoprichters van de nieuwe omroep Zenit ook een belangrijke taak weggelegd om de negatieve beeldvorming rond moslims tegen te gaan. Zo wil de omroep meer achtergrondinformatie geven over ontwikkelingen in landen als Irak, Iran, Marokko en Turkije door mensen uit die landen zelf aan het woord te laten en hun kennis van zaken te gebruiken voor informatie: ‘Daar moet je in investeren en dat doen de publieke omroepen te weinig’, legt Suudi uit.

‘Wij kunnen het ons niet veroorloven om 1 miljoen mensen die onze medeburgers zijn te schofferen en om ze met angst en wantrouwen te benaderen.’ Als de omroep erin slaagt om voor 1 april 50 duizend leden te krijgen, kan er een aanvraag worden ingediend bij de minister van OCW om zendtijd te krijgen.

Suudi: ‘Jongeren in de grote steden hebben een multiculturele lifestyle. Er wordt gedaan alsof dat niet bij Nederland hoort, maar dat is niet zo. De meerderheid van deze jongeren houdt zich bovendien niet met rottigheid bezig, maar probeert vooruit te komen in het leven, en dat moet je ook laten zien.’

Kijk hier voor meer informatie over de nieuwe omroep Zenit

De advocaat blijft zitten

Een advocaat weigerde op te staan voor de rechter omdat volgens de islam alle mensen gelijk zijn. De rechtbank ging hiermee akkoord, de Nederlandse pers en politiek echter niet.

Door Jelle Klaas

De advocaat in kwestie, Mr. Enait, heeft natuurlijk wel een punt als hij vindt dat je vanuit een gelijkheidsbeginsel niet voor een rechter op zou hoeven staan. Immers, de poep van de hoogste rechter is net zo bruin als die van de armste veelpleger. In de jaren 60 en 70 was er een beweging van sociale advocaten die zich afzetten tegen de standenpolitiek en die in dat kader ook weigerden op te staan voor rechters.

De huidige vicepresident van het gerechsthof in Amsterdam Peter Ingelse schrijft in het NRC over die periode: ‘Wij vonden dat gebuig maar niks en deden dat dus niet. Nu ja, soms dwong de rechter zoveel respect af, dat je het niet kon laten, maar verder was het not done.’ Wat een verademing in deze tijden dat Ingelse verklaart nog steeds achter die beweging te staan!

De heer Enait voert zijn gevecht echter op individuele basis, vanuit een sterk religieuze bril. Zo is hij advocaat geworden nadat hij niet aan de slag mocht bij de gemeente omdat hij vrouwen geen hand wilde geven, wat je weer te denken geeft over zijn principe dat alle mensen gelijk zijn.

Het zijn helaas alleen uitzonderlijke gevallen als de heer Enait die nu in het nieuws komen met een weerwoord, hoe verwrongen ook, tegen hard-rechtse populisten als Wilders en Verdonk. Omdat het natuurlijk makkelijk scoren is voor de media, maar vooral vanwege het uitblijven van een stevig links weerwoord tegen islamofobie.

Die stilte biedt de ruimte om elk feitje rondom een ‘niet-westerse allochtoon’ aan te grijpen voor nieuwe rondes moslimbashen. Verdonk wil nieuwe regels die mensen dwingen handen te schudden, Plasterk kondigt de invoering van een burqa-verbod aan voor 2009, Henk Kamp beweert dat Enait het ‘integratieproces’ verziekt, GeenStijl-lezers willen dat deze ‘haatbaard’ ritueel geslacht wordt en Telegraaf-lezers zien hem graag het land uitgezet worden. En dat allemaal in een week.

We hebben een compromisloos geluid nodig tegen deze racistische hysterie die bij elke gelegenheid wordt opgeklopt. Zo heb ik genoten van de verfrissende column van Sabra Dahhan, over het incident met de ambulancebroeders in Amsterdam-West. Als die agressieve jongeren of de zittenblijvende advocaat ‘gewone westerse autochtonen’ waren geweest, hadden we er waarschijnlijk nooit iets over gehoord.

Linkse homo's tegen islamofobie

Rond de dertig mensen kwamen op zaterdag 17 mei (de internationale dag tegen homofobie) naar het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart voor een bijeenkomst van RozeLinks (de landelijke werkgroep seksuele diversiteit van GroenLinks) over het thema ‘Homo’s en islam: het antwoord op rechts’.

Door Angela Ettema

Doel was een tegengeluid te laten horen tegen de dominantie van rechts in het debat over homo-emancipatie. RozeLinks is al sinds 2006 bezig met het thema homofobie en islamofobie en hoopt met anderen een bredere campagne hierover te voeren.

Renate Hukema van RozeLinks opende de bijeenkomst. Ze wees erop dat de nieuwe rechtse politiek de discussie over islam kaapt en homo’s gebruikt om de islam in een kwaad daglicht te stellen. De populariteit van Verdonk onder homo’s dwingt links oneliners te ontwikkelen om in de kroeg de discussie aan te gaan, stelde ze.

Op de bijeenkomst werden delen van de indrukwekkende documentaire Mijn zus Zahra vertoond van Saddie Choua, een Belgische filmmaakster van Marokkaanse afkomst. Wars van sensatie vertelt ze het verhaal van haar lesbische zus Zahra en de moeite die haar ouders hebben met de acceptatie hiervan. Ook komen in de documentaire homo’s en lesbo’s uit moslimfamilies en hun ouders aan het woord. Bewust heeft ze ervoor gekozen mensen herkenbaar in beeld te brengen, om niet een nog groter taboe te creëren. Saddie Choua was zelf aanwezig om haar film toe te lichten en in discussie te gaan met de aanwezigen. Ze hield een helder pleidooi voor een genuanceerde aanpak en voor het zien van verbanden. ‘We moeten niet alleen schreeuwen over het ophangen van twee homo’s in Iran. Met de oorlog in Irak sterven er veel meer homoseksuelen. In Istanbul worden homo’s aangepakt met antiterreurwetten.’

Niels Spierings van RozeLinks, de initiatiefnemer van de bijeenkomst, hield een interessante inleiding over homo-emancipatie, islam en de media. Hij liet zien dat 17 procent van de krantenartikelen over homo’s een verband legde met moslims. Als ook termen als ‘islam’, ‘Turks’, ‘allochtoon’ worden meegeteld, loopt dit zelfs op tot 25 procent. In 1999-2000 was dit nog slechts 3 procent. In de jaren daarna liep dit gestaag op, tot in 2004-2005 met 23 procent een piek werd bereikt. Hoewel een direct verband niet aan te tonen valt, wees Niels erop dat na 9/11 homoseksualiteit meer gekoppeld wordt aan de islam, en dat het piekjaar samenviel met Submission en de moord op Theo van Gogh. Inhoudelijk onderscheidde Niels drie tendensen in de berichtgeving: het probleem wordt bij ‘de moslims’ gelegd, ‘de islam’ wordt gezien als een blok waarbinnen geen diversiteit bestaat, en homo’s worden gebruikt als een stok om moslims te slaan.

Na een korte pauze was er een paneldiscussie met filmmaakster Saddie Choua, Tania Barkhuis (directeur COC Amsterdam), Naima Azough (Tweede Kamerlid GroenLinks) en Ossama Abu Amar (Movisie). Het was de bedoeling aan de hand van drie stellingen te discussiëren, maar al gauw kwamen de meest uiteenlopende onderwerpen aan de orde: de rol van de media, de noodzaak voor meer diversiteit binnen de homogemeenschap, voorlichting over homoseksualiteit op scholen. Doordat het programma uitliep, moest de discussie helaas vrij plotseling beëindigd worden. Maar al met al was het door de uitwisseling van ervaringen en ideeën een inspirerende bijeenkomst waar mensen met positieve energie vandaan kwamen met de intentie het linkse tegengeluid tegen islamofobie en voor diversiteit duidelijk voor het voetlicht te brengen.

Volkskrant ontleedt Fitna

Zaterdag verscheen in de Volkskrant een beeld-voor-beeld analyse van Wilders’ Fitna. De conclusie: ‘Bijna niets is wat het lijkt in de film van Geert Wilders’.

De lezers van dit weblog zal het nauwelijks verbazen, maar Wilders’ film is naast islamofoob en slecht gemonteerd ook nog eens suggestief en zit vol verdraaiingen en fouten. Sommige van die fouten zijn zelfs heel eenvoudig controleerbaar. De cijfers die Wilders noemt over het aantal moslims in Nederland zijn bijvoorbeeld door het CBS onlangs naar beneden bijgesteld. Ook de bewering dat er in Europa 54 miljoen moslims wonen blijkt volledig uit de lucht gegrepen. Naar schatting zijn dit er 16 miljoen.

Van de dreigende krantenkoppen die Fitna toont, zijn volgens de Volkskrant-analyse tien artikelen ‘fout, achterhaald of suggestief’ te noemen. Zo werden de drie mannen die volgens een krantenkop gearresteerd werden op verdenking van het plannen van een aanslag kort daarna al vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Voor de Koranteksten werd gebruik gemaakt voor een zwaar bekritiseerde vertaling, die in Nederland nauwelijks wordt gebruikt. Bovendien werden versen die de strijdlustige boodschap van de geciteerde passages tegenspraken – vaak direct erop volgend – weggelaten.De zeven fragmenten van een anti-westerse demonstratie komen allemaal van hetzelfde protest van driehonderd mensen in Londen in 2006.

Interessant is ook de analyse van de herkomst van een belangrijk deel van de beelden en de ‘argumenten’ in Fitna. Wilders’ film is sterk geïnspireerd op twee eerdere films: Obsession, Radical Islam’s War against the West (2006) en The Violent Oppression of Women in Islam (2007). Deze laatste film is gemaakt door Robert Spencer van het Amerikaanse David Horowitz Freedom Center. Dit is een rechtse Amerikaanse denktank, die zichzelf tot doel stelt ‘conservatieve studenten’ intellectueel te wapenen tegen de ‘onheilige alliantie tussen de linkse universiteit en de jihadisten’.

Bekijk hier de beeld-voor-beeld analyse die de Volkskrant maakte van Fitna

Nederland Bekent Kleur - videoverslag

Video: Suzanne Hogendoorn en Maaike Heijl

Racisme zonder ras

Op de Forumpagina van de Volkskrant van 12 maart stelt Meindert Fennema dat 'racisme zonder ras gevaarlijke onzin is'. Daarmee ontkent hij niet alleen belangrijke vormen van racisme in het hier en nu, maar ook een deel van de geschiedenis van dit fenomeen.

Door Pepijn Brandon

Fennema wil in zijn artikel een harde scheidslijn trekken tussen religieuze intolerantie of gebrek aan respect voor minderheden aan de ene kant, en discriminatie op grond van ras aan de andere. Maar die harde scheidslijn heeft historisch nooit bestaan. In het negentiende-eeuwse Engeland vormden Ieren de belangrijkste minderheid. Zij werden stelselmatig geconfronteerd met achterstelling en discriminatie op grond van hun afkomst. Maar religie en cultuur speelden hierin een veel belangrijkere rol dan ras. De Ieren waren katholiek en kwamen uit een plattelandscultuur, en daarom werden ze afgeschilderd als achterlijk ten opzichte van de ontwikkelde, stedelijke en protestantse dominante groep.

Met de opkomst van de eugenetica en de populariteit van rassentheorieën (altijd gestoeld op een wetenschappelijke fictie) aan het eind van de negentiende eeuw werd de raciale component van racisme veel belangrijker. Maar zelfs in de meest afzichtelijke vorm die dit aannam, het antisemitisme van de Nazi's, werd 'ras' in de propaganda vermengd met andere aspecten. De Joden waren voor de Nazi's niet alleen biologisch inferieur aan het Germaanse Herrenras, ze vormden ook een kosmopolitisch en Kulturfremdes element in de Duitse samenleving.

Beide kanten van de propaganda waren racistisch. Niet alleen de biologische, maar ook de culturele argumenten van de Nazi's waren erop gericht een complete bevolkingsgroep te bestempelen als minderwaardig aan de heersende groep, op grond van kenmerken die onlosmakelijk aan die groep verbonden waren. Een Duitse Jood kon nog zo'n kleingeestige Germaanse nationalist zijn, maar uitsluitend zijn Joodse afkomst maakte hem of haar al tot een verderfelijke kosmopoliet. In het eerdere voorbeeld kon een Ier zich bekeren tot het protestantisme, maar het rode haar was genoeg bewijs voor een achterlijke plattelandscultuur, en dus een reden voor scheldpartijen en vernederingen.

Deze historische voorbeelden laten al voldoende zien hoe absurd het zou zijn om in het hier en nu wel een harde scheidslijn te willen trekken tussen racisme aan de ene kant en culturele of religieuze discriminatie aan de andere. Die scheidslijn wordt in de praktijk ook nauwelijks aangebracht door de enthousiaste beoefenaars van wat met een eufemisme 'cultuurkritiek' heet. Geert Wilders, om een voor de hand liggend voorbeeld te nemen, wisselt zijn aanvallen op de islam af met oproepen tot een 'stop op migratie uit moslimlanden'. Als hij Marokkaanse jongetjes op één lijn stelt met Osama bin Laden, checkt hij niet van tevoren of ze de moskee bezoeken en netjes volgens de religieuze geboden van de alcohol afblijven. Afkomst, religie en cultuur zijn in zijn argument onlosmakelijk met elkaar verbonden. En precies die mix, bedoeld om een zeer diverse groep mensen allemaal in één categorie te plaatsen en als inferieur te kunnen bestempelen, is de kern van racisme.

De discussie gaat niet alleen over woorden. Volgens Fennema is de enige reden om in de huidige context van racisme te spreken een juridische. Uitspraken zoals die van Wilders zouden daarmee als strafbaar kunnen worden aangemerkt. Maar er is een veel belangrijkere reden. Door angstvallig het woord racisme te vermijden, kan een groot deel van de Nederlandse politici en opiniemakers zich wentelen in onschuld over een fenomeen dat door onderzoek na onderzoek wordt bevestigd: dat racisme in Nederland schrikbarend toeneemt. Het vorige maand verschenen rapport van de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie constateerde een 'dramatische verslechtering' in de toon van het debat en een toename van racistische incidenten, vooral gericht tegen mensen met een islamitische achtergrond. Maar deze conclusie leidde in Nederland nauwelijks tot ophef. Onderzoeken die aantonen dat rechtsextremisme veel wijdverbreider is dan islamitisch extremisme hebben geen enkel gevolg voor het beleid.

Racisme is een blinde vlek van Nederland. Argumenten zoals die van Fennema helpen deze blinde vlek in stand te houden. Maar de harde scheiding die hij wil aanbrengen tussen racisme en culturele of religieuze discriminatie is zowel op grond van de geschiedenis, als op grond van de recente ontwikkelingen, onhoudbaar.

MTNL maakt tegenfilm Wilders

De omroep MTNL komt als eerste met een tegenfilm tegen Wilders. Bekijk de trailer op Youtube (hierboven) of kijk hier voor de complete uitzending!

Dat is pas solidariteit!

Lees het bijbehorende artikel over buschauffeur Cees Hayes in de Spits van afgelopen maandag.

Roep om actie op bijeenkomst tegen Wilders

Tegen de 70 mensen kwamen op 24 januari af op een bijeenkomst van de Internationale Socialisten in Amsterdam met de titel ‘Wat gaat er schuil achter de islamofobie van Wilders?’. Na inleidingen van drie sprekers ontspon zich een levendige discussie over hoe we moeten omgaan met de hetze tegen moslims.

Umar Mirza van wijblijvenhier.nl sprak over de hype die is ontstaan over 'de film die er niet is'. Hij vertelde dat zijn familie in Pakistan vroeg waar ze in Nederland mee bezig waren. Rapper Appa zei dat hij het mooi zou vinden als blank Nederland zou opstaan tegen Wilders om een signaal af te geven aan de moslims. 'Er dreigt een beeld te ontstaan dat alle moslims radicaal zijn en alle Nederlanders racistisch. We moeten juist met een grote groep naar buiten treden en een gezamenlijk doel vaststellen.'

Karwan Fatah-Black van de Internationale Socialisten wees erop dat islamofobie in Nederland geen nieuw verschijnsel is. 'Bolkestein had het in 1993 al over de islamisering van Nederland. Het beeld van de jaren negentig als tolerant en politiek correct klopt niet.' Karwan wees er op dat Wilders zegt op te komen voor autochtonen, maar in werkelijkheid staat voor een repressieve politiestaat.

In de discussie met de zaal bleek een grote bereidheid tot actie, variërend van aangifte doen tegen Wilders, tot demonstreren. Jongerenwerkster Fatima-Zohra riep de aanwezigen op om op te trekken naar Den Haag. Onder luid applaus zei rapper Appa tot slot dat de kracht bij de bevolking ligt: 'Als politici niet naar ons luisteren, moeten we de deur intrappen tot hij open is. We moeten een vuist maken tegen het systeem.'

Wat gaat er schuil achter Wilders' islamofobie?

Discussiebijeenkomst
Donderdag 24 januari 2008

Geert Wilders voert zijn campagne van haat tegen de islam steeds verder op. Iedere nieuwe mediastunt is de overtreffende trap van de vorige. Hij zegtdat de Koran een fascistisch boek is en verboden zou moeten worden, hij wil het non-discriminatiebeginsel uit de Grondwet schrappen en schrikt er niet voor terug mensen persoonlijk aan te vallen. Veel mensen zijn terecht ongerust over wat zijn anti-islamfilm eind januari zal gaan losmaken.

Op de vooravond van het uitkomen van zijn film zullen we ingaan op de politieke agenda van Wilders, de achtergrond van zijn mediasucces en de vraag wat voor tegengeluid er nodig is.

Kom ook langs en discussieer mee op donderdag 24 januari!
Aanvang: 20.00 uur / Zaal open 19.45 uur
Locatie: CREA zaal 207 (2e etage), Turfdraagsterpad 17, UvA-terrein Amsterdam
Tel: 06-41502091 (Karwan)
Mail: amsterdam@internationalesocialisten.org

Afscheid van Leon de Winter

Dat was een mooi kerstcadeau dit jaar. Op 26 december schreef Leon de Winter zijn afscheidsbrief voor Elsevier, het ‘bestgemaakte politieke weekblad van Nederland’.

Door Pepijn Brandon

Helaas, literatuurminnend Nederland, De Winter schrijft nog wel aan zijn volgende roman. Maar politieke krabbels, daarvoor is hij te moe. Misschien heeft het iets te maken met het naderende aftreden met Bush, of misschien heeft hij al het gepraat over vrede door Israëlische diplomaten te serieus genomen. Zeker is dat deze dappere strijder tegen ‘de Krachten van de duisternis’ – hier is de Grote Literator zelf aan het woord – zijn hoofd een beetje laat hangen. Is er dan niemand die oorlogvoeren nog serieus neemt?

Leon de Winter wel. Hij is, zo vertelt hij ons aan het begin van zijn afscheidsbrief, ‘een beetje gek geworden na 11 september 2001’. Terwijl sommigen van ons nog bezig waren te treuren over de slachtoffers die op die dag onnodig waren gevallen, was hij al bezig zijn zwaard om te gorden. Hij wilde bloed zien. Daar hebben we inmiddels stromen van gekregen. Zoveel, dat zelfs veel conservatieve Amerikanen zich af beginnen te vragen of ze hun doel niet wat voorbij zijn geschoten. Leon de Winter niet. De slachtoffers aan de andere kant van de ‘War on Terror’ bestaan voor hem simpelweg niet. In de zomer van 2006 organiseerde hij zelfs een demonstratie voor meer bombardementen – dit keer om Israël aan te moedigen om de strijd tegen de terroristen van Hezbollah in Libanon nog wat serieuzer aan te pakken. Maar inmiddels kan hij zich alleen maar verbazen over het gebrek aan doorzettingsvermogen van zijn medestanders, de ‘lafheid vermomd als tolerantie’ en ‘de kabouters in het kabinet’.

Hij heeft in zijn werkkamer een kast vol boeken over de islam staan, en vindt zich daarom – samen met nog een half miljoen Wilders- en Verdonkstemmers – een echte islamspecialist. Dat brengt hem tot de volgende uiting van nuance, waarvoor hij vast die hele kast met boeken van kaft tot kaft heeft moeten lezen: ‘De gedachte dat meer dan een miljard mensen zich hysterisch overgeven aan een verschijnsel dat zo overduidelijk een mythische constructie uit de zevende en achtste eeuw is, maakt me moedeloos.’ Elke moslim die De Winter tegenkomt op straat is waarschijnlijk ook totaal los van de wereld, woest zwaaiend met zijn armen, en stoot vreemde oerklanken uit. Dit in tegenstelling tot onze rechtse huiscolumnist, die – te oordelen naar zijn schrijfstijl – beschikt over een grote emotionele kalmte. Althans, daarover zou hij beschikken als hij niet een beetje gek was geworden op 11 september. Maar ja, dat kwam ook door ‘de moslims’.

De Winter heeft zijn pauze verdiend. Hij mag hem van mij zo lang maken als hij wil. Hij heeft zijn best gedaan. Als we over tien jaar nog geen kernoorlog zijn begonnen tegen de vele vijanden die het Vrije Westen bedreigen, kan Leon de Winter in ieder geval zeggen dat het aan hem niet heeft gelegen.

Bestrijd politiek Wilders in en buiten parlement

Volgens een opiniepeiling vorige week zag 43 procent van de Nederlanders wel iets in een beweging tegen Wilders. Maar de reacties vanuit de politiek, van rechts tot links, waren fel afkeurend. Rene Danen, Miriyam Aouragh en Mohammed Rabbae beargumenteren vandaag in Trouw waarom zo'n beweging wel nodig is.

De politieke reacties op het initiatief van Doekle Terpstra spraken boekdelen. Niemand heeft het meer over de venijnige ideologie van de PVV.

Een krappe meerderheid van de Nederlanders (43 procent tegen 42) vindt een beweging tegen het gedachtegoed van de PVV van Geert Wilders een goed idee, blijkt uit een onderzoek van het Algemeen Dagblad. Opmerkelijk genoeg was er geen enkele politieke partij, links noch rechts, die het initiatief van Doekle Terpstra steunde. Wel was er de oproep om het vooral over te laten aan de partijen onder de Haagse kaasstolp.

Wilders injecteert de samenleving met angst tegen moslims. Hij kweekt niet alleen haat maar ook angst door moslims als groep stelselmatig in verband te brengen met geweld en terrorisme. Het recente rapport van het Europese Netwerk tegen Racisme (ENAR 2006) bevestigt dat er sprake is van een toenemende angst voor moslims en de islam.

Lees de rest van het artikel op de website van Trouw.